|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Bağlı İdaresi’ne ait bazı taşınmazların fiili işgal altında olduğunu ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8. maddesi, kamu kaynaklarının etkili ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesinden sorumlu olanların hesap verme yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Ayrıca, 48. madde, kamu idarelerine ait taşınmazların yönetiminde verimlilik ve tutumluluk ilkelerine uyulması gerektiğini belirtmektedir. İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’ne ait taşınmazların devlet malı olarak kabul edilmesi, bu taşınmazların yönetiminde dikkat edilmesi gereken bir diğer husustur.
Yapılan incelemeler sonucunda, 3.503 taşınmazdan 24’ünün işgal altında olduğu tespit edilmiştir. Özellikle Konyaaltı ilçesindeki 111.000 m²’lik bir taşınmazın, Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından izinsiz kullanıldığı belirlenmiştir. Bu durum, 2020-2023 yılları arasındaki Sayıştay Denetim Raporları’nda da yer almasına rağmen, gerekli işlemlerin yapılmadığını göstermektedir. Kamu idaresi, işgal altındaki taşınmazlar için bazı işlemleri başlattığını, diğerleri için ise gerekli adımları atacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresinin, diğer kamu kuruluşları tarafından kullanılan taşınmazlar için mevzuata uygun tahsis, izin ve kiralama işlemlerini başlatması ve işgal altındaki taşınmazlar için gerekli idari ve hukuki tedbirleri alması önem arz etmektedir. |
BULGU: İdarenin Mülkiyetinde veya Sorumluluğunda Bulunan Bazı Taşınmazların Fiili İşgal Altında Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Kurum taşınmazlarından bazılarının fiilen işgal altında olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda oldukları belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un 48’inci maddesinde ise; kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin, mevzuatında öngörülen kurallar dâhilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı ve bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 27’nci maddesine göre su idarelerine ait taşınmazların Devlet malı sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik gereği mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlar, harcama yetkilisine karşı sorumlu olmak üzere, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birim ve personel marifetiyle, Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre her bir taşınmazın kayıt altına alınması, 7‘nci maddesine göre Yönetmelik ekinde yer alan formların oluşturulması ve taşınmazların numaralandırılarak dosyalanması gerektiği belirtilmektedir.
Bu kapsamda; örneklem yoluyla seçilen taşınmazların işlem ve karar dosyaları, tapu ve takdiyat bilgileri, imar işlemleri üzerinden teknik bilgileri; bilgisayar ortamında fonksiyonel ve uzaktan algılama teknikleriyle konumsal veriler ile uydu görüntüleri, saha fotoğraflamaları, harita sayısallaştırması, İdare tarafından sunulan saha ve alan görüntüleri ile uydu görüntüleri (Google Earth Pro) üzerinden mekânsal ve fotoğrametrik boyut incelenmiş, ayrıca ilgili birim yetkilileri marifetiyle gerek saha incelemeleri gerekse de ayrıntılı işlem ve uygulama süreci yürütülerek fiili ve kullanım, sınır aşımı, işgal ve diğer uygulamaları sorgulanmıştır.
Yapılan incelemeler neticesinde Kuruma ait tapuda kayıtlı 3.503 adet taşınmazdan tespit edilebilen 24 taşınmazın işgal altında olduğu görülmüş olup Antalya için önemli bir nokta olan Boğaçayı kenarında bulunan önemli işgaller aşağıda belirtilmiştir;
-Konyaaltı ilçesi Arapsuyu mahallesindeki 0 ada 3014 parsel taşınmaz
111.000 m2 lik taşınmazın, İdarece içme suyu deposu, pompa istasyonu ile kuyu haricinde, bazı kısımların Antalya Büyükşehir Belediyesince çeşitli birim ve yapılar itibariyle kullanıldığı, kullanıma dair herhangi bir izin, olur ya da tahsisin olmadığı tespit edilmiş olup söz konusu tespite, Kuruma ilişkin 2020, 2021, 2022 ve 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda yer verilmesine rağmen işgallere yönelik işlem tesis edilmemiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda belirtilen taşınmazlara ilişkin olarak 6 adet taşınmaz için gerekli işlemleri yapmış olup diğer taşınmazlar için gerekli işlemlerin yapılacağını ifade etmiştir.
Sonuç olarak; Kurumun görev ve yetki alanı dışında kalan ve diğer kamu idarelerince kullanılan, çeşitli hizmetlere tahsis edilen taşınmazlara ilişkin tahsis, izin ve kiralama işlemlerinin mevzuata uygun biçimde başlatılarak sonuçlandırılması; bunların dışında fiilen işgal edilen taşınmazlar yönünden ise, idarenin ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerekli idari ve hukuki tedbirlerin alınması gerekmektedir.