|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı idarelerin kiralanan hizmet araçlarının usulsüz kullanımını ortaya koymaktadır. İncelemeler, bu araçların tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında, herhangi bir görev emri olmaksızın kullanıldığını göstermektedir. Ayrıca, emekli bir personele şoförlü araç tahsisi yapılması da dikkat çekici bir bulgu olarak kaydedilmiştir. 237 sayılı Taşıt Kanunu, belediyelere ait araçların kullanımına dair sıkı düzenlemeler içermekte ve bu araçların yalnızca belirli unvanlara sahip kişilere tahsis edilebileceğini belirtmektedir.
Yapılan denetimlerde, araçların tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında, gerekli izinler olmaksızın kullanılması, “şahsi kullanım” riskini artırmaktadır. Ayrıca, emekli bir çalışana araç tahsisi, ilgili mevzuata aykırıdır. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemlerin alınacağına dair bir yanıt vermiştir. Sonuç olarak, kiralanan araçların yalnızca kamu hizmetleri amacıyla ve mevzuat çerçevesinde kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu süreçte, gerekli görevlendirme izinlerinin alınması ve kayıtların düzenli olarak denetlenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kiralanan Bazı Hizmet Araçlarının Kullanımında Usulsüzlüklerin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarece kiralanan hizmet araçlarının herhangi bir görev emri olmaksızın tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında kullanıldığı ayrıca emekli bir personele şoförlü araç tahsisi yapıldığı görülmüştür.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Kanunun Şümulü” başlıklı 1’nci maddesinde; belediyeler ve bunların bağlı kuruluşlarına ait araçların bu Kanun kapsamında değerlendirileceği, “Taşıt verilecekler” başlıklı 4’ncü maddesinde ise emirlerine ve zatlarına binek otomobili verilenlerin (1) sayılı cetvelde, makam hizmetlerine tahsis edilen taşıtların (2) sayılı cetvelde gösterildiği belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Cezalar” başlıklı 16’ıncı maddesinde ise bu Kanun’un kapsamına giren taşıtları her ne suretle olursa olsun tahsis olunduğu işin gayrisinde veya şahsî hususlarda kullananlar veya kullanılmasına müsaade edenler için cezai müeyyide öngörülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Resmi Belge, Araç ve Gereçlerin Yetki Verilen Mahaller Dışına Çıkarılmaması ve İadesi” başlıklı 16’ncı maddesinde, devlet memurlarının görevleri ile ilgili resmi belge, araç ve gereçleri, yetki verilen mahaller dışına çıkaramayacakları, hususi işlerinde kullanamayacakları açıkça ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kendisine araç tahsis edilecek kişilerin 237 sayılı Kanun’da çok sınırlı olarak sayıldığı, mezkûr Kanunda belirtilen unvanlar dışında kimsenin emrine ve zatına araç tahsis edilemeyeceği ve hizmet araçlarının tahsis edildiği işin amacı dışında şahsi işlerde kullanılamayacağı, su ve kanalizasyon idarelerinin büyükşehir belediyesine bağlı idare olarak bu yükümlülüklere uyması gerektiği açıkça anlaşılmaktadır.
Araç takip sistemi üzerinden yapılan incelemelerde; İdarece kiralanan hizmet araçlarının, bazı personeller tarafından tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında İdare garajına bırakılmadığı, herhangi bir görevlendirme yazısı olmadan tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında kullanıldığı ayrıca emekli bir personele şoförlü araç tahsisi yapıldığı tespit edilmiştir.
Görevlendirme yazısı ya da izni olmadan araçların tatil günlerinde ve mesai saatleri dışında kullanılması “şahsi kullanım” riskini oluşturmaktadır. Ayrıca kurumla ilişiği kesilmiş emekli bir personele şoförlü araç tahsisi yapılması 237 sayılı Kanun’a göre mümkün değildir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu da belirtilen konulara ilişkin olarak gerekli hassasiyetin gösterileceğini ifade etmiştir.
Sonuç olarak İdare tarafından edinilen kiralık araçlar mevzuatın izin verdiği ölçüde sadece kamusal amaç ve idare hizmetleri gayesiyle kullanılmalıdır. Söz konusu kullanımlarda da gerekli görevlendirme izinleri alınmalı, bunlara ilişkin kayıtlar kontrol ve denetim amacıyla arşivlenmelidir.