|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin faaliyet alacaklarının önemli ölçüde arttığını ortaya koymaktadır. 2023 yılında 167.650.221,48 TL olan toplam faaliyet alacakları, 2024 yılı sonunda %82,83 artışla 306.522.211,25 TL’ye ulaşmıştır. Bu artış, yıllar içinde devam eden bir trend olarak gözlemlenmektedir. Özellikle gelirlerden alacaklar kaleminde kaydedilen artışlar dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, belediyenin finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla bankalardan kredi kullanma yoluna gittiği ve bu durumun yüksek faiz yükleriyle sonuçlandığı belirtilmiştir.
Son olarak, 14 Ekim 2024 tarihinde Anadolubank’tan aylık %3,95 faiz oranıyla 158.000.000 TL kredi alındığı tespit edilmiştir. Belediyenin alacaklarını zamanında tahsil edememesi, hem alacak tutarının artmasına hem de yüksek faiz oranlarıyla kredi kullanma zorunluluğuna yol açmaktadır. Bu durum, belediyenin mali yapısında olumsuz bir görünüm sergilemesine neden olmakta ve ilerleyen dönemlerde daha büyük sorunlar yaşanabileceği öngörülmektedir. Kamu İdaresi, 2023 yılında meydana gelen depremler sonrası alacakların tahsilatında zorluklar yaşandığını, ancak kira alacakları için tahsilat ve icra işlemlerinin başlatıldığını ifade etmiştir. Belediyenin, artan alacaklarını tahsil etmek için gerekli adımları atması ve süreci etkin bir şekilde yönetmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Faaliyet Alacaklarının Tahsil Edilememesi Dolayısıyla Ortaya Çıkan Finansman İhtiyacının Banka Kredisi Kullanılarak Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin, Faaliyet Alacakları hesap grubu toplamında yıllar itibarıyla artış olduğu tespit edilmiştir.
2023 faaliyet yılında 167.650.221,48 TL olan faaliyet alacakları hesap toplamı 2024 yılı sonunda %82,83 oranında artarak 306.522.211,25 TL olmuştur. Belediyenin faaliyet alacakları tutarının yıllar itibarıyla arttığı görülmektedir.
Tablo 13: Yıllar İtibarıyla Faaliyet Alacakları Hesap Grubu
| Hes Kod | Hesap Adı | 2023 | 2024 | 2023-2024 Değişim |
| Gelirlerden Alacaklar Hs | 17.308.626,02 | 72.948.706,82 | 321,46 |
| Gelirlerden Takipli Alacaklar Hs | 144.109.297,92 | 232.360.711,97 | 61,23 | |
| Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hs |
3.358.134,56 | 793.015,26 | -76,38 | |
| Gelirlerden Alacaklar Hs | 1.200.683,15 | |||
| Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hs |
1.673.479,83 | 419.777,20 | -74,95 | |
| Toplam | 167.650.221,48 | 306.522.211,25 | 82,83 |
Belediyenin faaliyet alacakları tutarının yıllar itibarıyla artmakta olup son iki yıldaki artış yukarıdaki tabloda gösterilmiştir.
Diğer yandan finansman sıkıntısı içinde olan İdare, finansman sorununu bankalardan kredi kullanarak karşılamaya çalışmaktadır.
En son 14.10.2024 tarihinde, Anadolubanktan, aylık %3,95 oranıyla 158.000.000 TL kredi kullanıldığı tespit edilmiştir.
İdare bir yandan alacaklarını tahsil etmeyerek, yıllar itibarıyla alacak tutarının artmasına yol açmakta, diğer yandan da ihtiyaç duyduğu finansman ihtiyacını, bankalardan yüksek faiz oranları ile kredi kullanarak karşılamaya çalışmaktadır.
Belediyenin bankalardan kullanmış olduğu finansmana ödeyeceği faiz oran ve tutarı ile, alacaklarının gecikmesinden dolayı elde edeceği gecikme faizleri arasında, Belediye aleyhine yüksek oranda farklılıklar mevcuttur. Dolayısıyla faaliyet alacaklarının zamanında tahsili büyük önem taşımaktadır.
Belediye mevcut mali yapısı itibarıyla olumsuz bir görünüm sergilemekte ve bunun devamı halinde mali yapıdaki olumsuzluğun daha da artabileceği öngörülmektedir.
Kamu İdaresinin cevabında özetle, 2023 yılında meydana gelen depremleri sonrasında faaliyet alacaklarının tahsil edilmesinde aksaklıklar yaşandığı, ancak kira alacakları konusunda tahsilat ve icrai işlemlerin başlatıldığı, konunun hassasiyetle takip edileceği ifade edilmiştir.
Belediyenin yıllar itibarıyla artan alacaklarını tahsil etme noktasında gerekli süreçleri başlatması ve alacaklarını tahsil etmesi gerekmektedir.