|
ÖZET: Özel imalat tır dorsesi alımında, teknik şartnamenin ihale sonrasında değiştirildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bu alım sürecinde, Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri ve şartnamelere ilişkin düzenlemeleri ihlal edilmiştir. İhale sürecinde belirlenen teknik şartname, denetim komisyonu tarafından değişikliğe uğramış ve bu durum, rekabeti engelleyici nitelikte olmuştur.
Yaşam dorsesi olarak adlandırılan bu özel imalat tır dorsesi, büyük çaplı afetler ve acil durumlar için gerekli olan personel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tasarlanmıştır. İhale ilanı ve dokümanları EKAP üzerinden yayımlanmış, ancak teknik şartname, işin ilerleyen aşamalarında kontrol teşkilatı tarafından değiştirilmiştir. Yapılan değişiklikler, dorsenin şasisinden içme suyu depolarına kadar birçok teknik özelliği kapsamaktadır ve bu durum, ihale edilen ürün ile sonradan üretilen ürün arasında önemli farklılıklar yaratmıştır. Kamu idaresi, değişikliklerin imalat sürecindeki zorunluluklar nedeniyle yapıldığını belirtse de, bu durum ihale sürecinin geçerliliğini etkilemektedir. İhale sonrası şartname değişiklikleri, rekabeti ve eşit muameleyi sağlama yükümlülüğünü ihlal etmekte, bu nedenle mevzuata uygun bir şekilde ihale dokümanlarının değiştirilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Özel İmalat Tır Dorsesi Alımında Teknik Şartnamenin Değiştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
ABB tarafından özel imalat tır dorsesi alım işinin teknik şartnamesinin, işin ihalesinden sonra denetim komisyonu tarafından değiştirildiği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;
“Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu,
“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde, İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddede ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği,. belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı, rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacağı belirtilmiştir.
Belediye tarafından yaşam dorsesi olarak da adlandırılan büyük çaplı afet, deprem, kaza gibi olaylara müdahale eden personelin ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla özel imalat tır dorsesi alımı yapılmıştır.
İşe ait ihale, ihale ilanı ve dokümanları EKAP’ta yayımlanmak suretiyle yapılmıştır. İsteklilerin tekliflerini hazırlarken esas aldıkları, işin teknik detaylarının yer aldığı teknik şartname, işin devamı esnasında yapılan ara denetimlerde kontrol teşkilatı tarafından değiştirilmiştir.
Yapılan incelemelerde dorsenin şasisine, lastik ölçülerine, botluk kısmına, içme suyu ve pis su depolarına, kafesli dolapların yerine ve teslim edilecek tüp hacmine, merdivenlerin karkas yapısına, kurum logolu nevresim takımlarına, elektrik tesisatına ve hava kanallarına ilişkin imalatlarda değişiklik yapılmış asma tavandan tamamen vazgeçilmiştir. Yapılan bu değişiklik sonrasında oluşan yeni dorse daha önce ihalesi yapılmış olan dorseden farklı bir üründür.
Kamu idaresi cevabında, imalat sürecinde dorsede bir takım değişikliklerin yapıldığı fakat bunun dorsenin imal sürecinde ortaya çıkan zorunluluklar dolayısıyla yapıldığı ve yine imalat sürecinde öncesinde öngörülmeyen iyileştirmelerin de yapıldığı belirtilmektedir. Yapılan açıklamalar sebebe ilişkin olsa da sonucu değiştirmemektedir. Sözleşme uygulamasında değiştirilmiş bu dorse şayet bu özelliklerini ihtiva eden bir teknik şartnameyle ihale edilseydi ihale sonucunun nasıl olacağı ve ihalenin kimin üstünde kalacağı bilinememektedir.
Sonuç olarak, belirtilen durumların ortaya çıkmaması adına mevzuatta da yer aldığı şekliyle istekliler arasında rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği sağlayacak şekilde ihale yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması gerekmektedir.