|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı mal ve hizmet alımlarının, ihale usulü uygulanmaksızın ve belirlenen parasal limitlerin altında kalacak şekilde parçalara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkelere uyması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, aynı Kanun’un 22’nci maddesi, doğrudan temin alımları için belirli parasal sınırlar öngörmektedir. 2024 yılı için büyükşehir belediyesi olmayan idareler için bu limit 207.453,00 TL olarak belirlenmiştir.
Yapılan incelemelerde, 2024 yılı içerisinde çeşitli ihtiyaçların, örneğin yazılım hizmetleri, çim saha malzemeleri ve elektrik malzemeleri gibi, parasal sınırın altında kalacak şekilde kısımlara ayrılarak temin edildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 11 Temmuz 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğde belirtilen ihale usullerine aykırıdır. İdare, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemleri alacağını belirtmiş, ancak ihtiyaçların karşılanmasında ihale yönteminin öncelikli olarak kullanılması gerektiği ve hukuka aykırı uygulamalardan kaçınılması gerektiği önem arz etmektedir. |
BULGU: Muhtelif İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İhale yapılmak suretiyle karşılanması gereken bazı mal ve hizmet alımlarının herhangi bir ihale usulü uygulanmaksızın ve parasal limitlerin altında kalmak amacıyla parçalara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle temin edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usullerinin temel usuller olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesi (d) bendi kapsamında yapılacak alımlar için parasal sınırlar öngörülmüştür. Kamu İhale Tebliği’ne göre; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde 2024 yılı için belirlenen parasal limit, büyükşehir belediyesi olmayan idareler için 207.453,00 TL’dir.
Konuya ilişkin olarak 11 Temmuz 2023 tarihli ve 32245 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in 14’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, parasal limitlerin altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği belirtilmiştir.
İdarenin doğrudan temin alımlarının incelenmesi sonucunda; 2024 yılı içerisinde yazılım hizmeti alımı, çim saha malzemesi alımı, çiçek alımı, elektrik malzemesi, laboratuvar malzemesi, muhtelif tesis ve eğlence merkezlerine mal alımları gibi ihtiyaçların parasal sınırın altına kalmak suretiyle kısımlara bölündüğü ve ihaleye çıkılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup gerekli hassasiyetin gösterileceğini ifade etmiştir.
İhtiyaçların karşılanmasında parasal sınırların altında kalmak amacıyla parçalara bölme uygulamasının sonlandırılması, ihtiyaçların ihale yöntemiyle karşılanmasına öncelik verilerek ihale ilkelerine ve hukuka uygun olmayan uygulamalardan kaçınılması önem taşımaktadır.