|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’nin otopark gelirlerinin ilçe belediyelerine aktarılmadığına dair 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu, önemli bir bulgu sunmaktadır. Rapor, Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen veya kiraya verilen otopark gelirlerinin %50’sinin, nüfus oranlarına göre ilçe belediyelerine dağıtılmadığını ortaya koymaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu gelirlerin ilçe belediyelerine aktarılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, Büyükşehir Belediyesi, otoparkları üçüncü kişilere kiraya vererek gelir elde etmesine rağmen, bu geliri ilçe belediyelerine aktarmamıştır.
Denetim sonucunda, 2024 yılı itibarıyla kiralama yoluyla elde edilen otopark gelirinin toplam 8.357.994,47 TL olduğu ve bu gelirin yarısının ilçe belediyelerine dağıtılmadığı tespit edilmiştir. Önceki yıl yapılan denetimlerde de benzer bir durum gözlemlenmiş, ancak belediye tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu İdaresi’nin açıklamasında, otoparkların işletilmediği ve sadece kira geliri elde edildiği ifade edilse de, otoparkların kiraya verilmesi nedeniyle bu gelirin, ilçe belediyelerine aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, Büyükşehir Belediyesi’nin mevzuata uygun bir şekilde otopark gelirinin %50’sini ilçe belediyelerine göndermesi zorunludur. Bu durum, yerel yönetimlerin mali dengesi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Büyükşehir Belediyesi Tarafından Elde Edilen Otopark Gelirlerinin İlçe Belediyelerine Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Büyükşehir Belediyesi tarafından işlettirilmek veya kiraya vermek suretiyle elde edilen otopark gelirlerinin %50’sinin nüfusları oranında ilgili ilçe belediyelerine dağıtılmadığı görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde; karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmış; “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde ise söz konusu park yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin %50’sinin ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtılacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanun’un 23’üncü maddesinin son fıkrasında ise; büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyelerinin tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken payları zamanında yatırmamaları halinde, ilgili belediyenin talebi üzerine söz konusu tutarın, İlbank tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağı belirtilmiştir. Ayrıca gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden, ilgili büyükşehir belediye başkanı ve saymanının şahsen sorumlu olduğu, bu hükmün aynı zamanda ilçe belediyeleri hesabına yapılacak her türlü aktarmaları zamanında yapmayan büyükşehir belediye başkanı ve saymanları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiştir.
Büyükşehir Belediyesi, mülkiyetindeki otoparkları kendisi işletmek yerine üçüncü kişilere işletme hakkını kiraya vermek suretiyle işlettirmektedir. Dolayısıyla söz konusu otoparkların işletme hakkının üçüncü kişilere kiralanmasından elde edilen gelir, Belediye açısından otopark geliridir.
Kurumun hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde 2024 yılsonu itibarıyla kiraya vermek suretiyle elde edilen otopark gelirinin toplam 8.357.994,47 TL olduğu ve söz konusu gelirin yarısının nüfuslarına göre ilgili ilçe belediyelerine dağıtılmadığı tespit edilmiştir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, Belediye tarafından otoparkların işletilmediği, sadece kira geliri elde edildiği, herhangi bir otopark işletme geliri bulunmadığından ilçe belediyelerine pay gönderilmemesi gerektiği belirtilmişse de otoparkların kiraya verilmek suretiyle üçüncü kişilere işlettirilmesi, Belediye açısından otopark geliri olmasından dolayı ilçe belediyelerine ilgili payların aktarılması gerekmektedir.
Sonuç olarak Büyükşehir Belediyesinin yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine uygun hareket ederek otoparklardan elde etmiş olduğu gelirin %50’sini ilgili ilçe belediyelerine göndermesi gerekmektedir.