ÖZET: Yapılan denetimlerde, Büyükşehir Belediyesi’nin muhasebe sisteminde kısa vadeli alınan depozito ve teminatlar hesabında yer alan tutarların önemli bir kısmının aslında uzun vadeli olduğu belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, vadesi bir yıldan uzun olan depozitoların uzun vadeli hesaplarda, bir yıla kadar olanların ise kısa vadeli hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. Ancak incelemeler, ABB’ye verilen teminatların tamamının kısa vadeli hesaba kaydedildiğini, bunların önemli bir bölümünün ise bir yıldan uzun vadeli olduğunu ortaya koymuştur.

Kamu İdaresi, kısa vadeli hesapta takip edilen depozito ve teminatların vade bilgilerinin muhasebe biriminde bulunmadığını belirtmiş ve bu durumun birimler arası iletişim eksikliğinden kaynaklandığını ifade etmiştir. Ayrıca, depozito ve teminatların vadesine göre uygun hesaplara kaydedilmesi için çalışmaların başlatıldığı da belirtilmiştir. Dönem ayırıcı hesapların kullanılmaması, muhasebe kayıtlarının yanıltıcı olmasına ve gerçek durumu yansıtmamasına neden olmaktadır.

Sonuç olarak, muhasebe kayıtlarının doğruluğu, muhasebenin temel ilkelerinden biridir. Bu nedenle, depozito ve teminatların vade sürelerine uygun olarak doğru hesaplarda takip edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, bilançonun gerçek durumu yansıtmasını sağlamakta ve mali tabloların güvenilirliğini artırmaktadır.

BULGU: Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında Kayıtlı Tutarların Önemli Bir Kısmı Uzun Vadeli Olmasına Rağmen Kısa Vadeli Hesapta Takip Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Muhasebe sisteminde yapılan incelemeler neticesinde, kısa vadeli alınan depozito ve teminatlar hesabının yılsonu bakiyesinde yer alan tutarların önemli bir kısmının dönem ayırıcı hesapların kullanılmasını gerektirecek şekilde uzun vadeli olduğu fakat uzun vadeli hesaplarda kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;

330 Alınan Depozito ve Teminatlar hesabının niteliğinin düzenlendiği 257’nci maddesinde, bu hesabın mevzuatları gereği belirli olmayan bir vade ile, vadesiz ve/veya bir yıldan kısa vade ile nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı;

430 Alınan Depozito ve Teminatlar hesabının niteliğinin düzenlendiği 320’nci maddesinde ise bu hesabın mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.

Yukarıda yer alan Yönetmelik düzenlemelerinden, nakdi teminatlardan vadesi belli olmayan yahut 1 yıla kadar vadeli olanların kısa vadeli hesapta, vadesi 1 yıldan uzun olanlarınsa uzun vadeli hesapta takip edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemelerde, ABB’ye nakden verilen teminat ve depozitoların tamamının kısa vadeli hesaba kaydedildiği ancak bunların önemli bir kısmının bir yıldan uzun vadeli olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, kısa vadeli hesapta takip edilen depozito ve teminatların vade bilgisinin muhasebe biriminde bulunmadığı ifade edilerek bulgu konusuna iştirak edilmiştir. Bu durum birimler arası iletişim ve koordinasyon eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Diğer taraftan depozito ve teminatların vadesine göre ilgili hesaplara alınması yönünde çalışmalara başlandığı belirtilmiştir.

Dönem ayırıcı hesapların kullanılmaması muhasebe kayıtları üstünden yapılan incelemelerde depozito ve teminatların tamamının kısa vadeli olduğu yanılgısına ve muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtmamasına sebep olmakta, dönemsellik ilkesi ile bağdaşmamaktadır. Bu durum Bilançoda 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının gerçek durumu göstermemesine ve 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının mali tabloda yer almamasına yol açmıştır. Muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtması muhasebenin en temel ilkelerinden olduğundan depozito ve teminatların vadelerine uygun hesaplarda takip edilmesi önem arz etmektedir.