|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı alımların 260 Haklar Hesabına kaydedilmemesi durumunu ortaya koymuştur. Bilgisayar yazılımı ve lisans alımlarına ilişkin harcamaların, bu hesap yerine doğrudan giderleştirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Lisans ve güncellemeleri, maddi olmayan duran varlıklar arasında yer aldığından, bu harcamaların 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Maddi olmayan duran varlıklar, fiziksel bir varlık taşımamakla birlikte, kamu idarelerinin yararlandığı veya yararlanmayı beklediği hukuki haklardır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların izlenmesi için 260 Haklar Hesabının kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, 2024 yılında alınan yazılımlar ve lisans güncellemeleri için yapılan harcamaların, 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, mevzuata aykırı bir işlem olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, 2024 yılında gerçekleştirilen yazılım ve lisans alımlarına ilişkin harcamaların hatalı muhasebeleştirilmesi, 260 Haklar Hesabının 181.172,40 TL eksik görünmesine ve 630 Giderler Hesabının aynı tutar kadar fazla görünmesine yol açmıştır. Bu durum, mali raporlamada tutarsızlıklara neden olmaktadır. |
BULGU: Bazı Alımların Haklar Hesabına Kaydedilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bilgisayar yazılımı ve lisans alımlarına ilişkin bazı harcamaların 260 Haklar Hesabı ile aktifleştirilmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Lisans ve lisans güncellemeleri bilgisayar yazılımlarına ilişkin kullanım hakları olması sebebiyle maddi olmayan duran varlıklar sınıfında yer almaktadırlar. Maddi olmayan duran varlıklar herhangi bir fiziksel varlığı bulunmasa da kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği veya belli koşullar altında hukuken himaye gören haklardır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “260 Haklar Hesabı” başlıklı 210’uncu maddesinde: “Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 211’nci maddesinde de, bu hesaba ilişkin borç ve alacak kayıtları gösterilmiştir.
Yapılan incelemede; 2024 yılında Belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere satın alınan bilgisayar yazılım programları, lisanslar ile bunların güncellenmesine yönelik bazı harcamaların (Örneğin; 1430,1435, ve 1618 numaralı yevmiyeler) 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekirken 630 Giderler Hesabı ile doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Söz konusu programlara ilişkin harcamalar belirli alanlarda kullanma ve yararlanma hak ve yetkisi sağlayan, ekonomik değer taşıyan harcamalar olduğu için bu durum mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Sonuç olarak, 2024 yılında alımı yapılan yazılım ve lisans sistemi ile bunların güncellenmesine ilişkin bazı harcamaların hatalı muhasebeleştirilmesi 260 Haklar Hesabının 181.172,40 TL eksik, 630 Giderler Hesabının ise aynı tutar kadar fazla görünmesine neden olmuştur.