|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve hizmet alımlarında, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan bütçeye konulan ödeneğin %10’unun aşıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, idarelerin belirli parasal limitler dahilinde alım yapmalarını öngörmektedir. Bu kapsamda, 2024 yılı için pazarlık usulü ile 2.076.108 TL’ye kadar olan alımların, doğrudan temin usulü ile ise büyükşehir belediyeleri için 622.756 TL ve diğer idareler için 207.453 TL’yi aşmaması gerektiği belirtilmiştir.
Rapor, Ergani Belediyesi’nin 2024 yılı için belirlenen ödenek tutarları ile yapılan harcamaları incelemiştir. Mal alımları için ayrılan ödeneğin %10’unu 47.113.718,47 TL, hizmet alımları için ise 7.754.172,15 TL aşarak, ilgili mevzuata aykırı bir durum ortaya çıkmıştır. Bu durum, Kamu İhale Kurulunun onayının alınmadan gerçekleştirilen harcamaların, kanunun temel ilkelerine ve usullerine uygun olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddeleri çerçevesinde yapılan harcamaların, belirlenen parasal limitler dahilinde ve uygun görüş alınarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu tür uygulamalar, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla önem taşımaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin 2024 yılında pazarlık ve doğrudan temin usulü ile yaptığı mal ve hizmet alımlarında; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirlenen limitleri, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmaksızın aştığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin yaklaşık maliyeti 2024 yılı için 2.076.108,00 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulü ile temin edebileceği; “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise 2024 yılında büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL’yi, diğer idarelerin 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Aynı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde; bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir.
Mezkûr hükmün uygulanmasına ilişkin açıklamaların yer aldığı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesine göre; idareler, Kanun’un gerek 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin % 10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacaktır. Aynı maddede ayrıca Kanun’un 21/f ve 22/d bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarlarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı belirtilmiştir.
Aşağıdaki tabloda Ergani Belediyesinin 2024 yılında mal ve hizmet alımları için belirlenen ödenek tutarları, mal ve hizmet alımları için yapılan harcamalar ve bu harcamaların ödeneklerin %10’unu aşan kısmı gösterilmiştir. Kanun’un 21/f bendi ile 22/d bendinde yer alan parasal limitlerin toplamı dikkate alınırken, mal ve hizmet alımları için ayrılan ödenek tutarları ayrı ayrı değerlendirilmiştir.
Tablo 10: 21/f ve 22/d Maddeleri Kapsamında Yapılan Harcamaların %10’luk Sınırı Aşan Kısmını Gösterir İcmal
| Mal Alımları | |
| Ödenek (A) | 51.699.000,00 |
| Ödeneğin Yüzde 10’u (B) = (A x 0,10) | 5.169.900,00 |
| 22/d Harcama ( C ) | 52.283.618,47 |
| 21/f Harcama (D) | 0,00 |
| Toplam Harcama ( E ) = (C+D) | 52.283.618,47 |
| Yüzde 10’u Aşan Tutar F = E-B | 47.113.718,47 |
| Hizmet Alımları | |
| Ödenek (A) | 227.123.000,00 |
| Ödeneğin Yüzde 10’u (B) = (A x 0,10) | 22.712.300,00 |
| 22/d Harcama ( C ) | 30.466.472,15 |
| Toplam Harcama ( E ) = (C+D) | 30.466.472,15 |
| Yüzde 10’u Aşan Tutar F = E-B | 7.754.172,15 |
Tabloda gösterilen verilerden de anlaşılacağı üzere; Belediye, 2024 yılında mal ve hizmet alımları için konulan ödeneğin %10’unu; mal alımlarında 47.113.718,47 TL, hizmet alımlarında ise 7.754.172,15 TL kadar aştığı halde yukarıda yer verilen mevzuata aykırı olarak Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünü almamıştır.
Bu itibarla; 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların Kanun’da belirtilen temel ilkelere ve usullere uygun bir şekilde yapılması amaçlanmış olup, bu yöntemlerle yapılacak alımlarda %10’luk sınıra uyulması ya da sınırın aşılması durumunda uygun görüş alınması gerekmektedir.