|
ÖZET: Muayene kabul işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmediği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Büyükşehir Belediyesi İdare tarafından yapılan hizmet alımlarında, mal veya hizmetin görevli personel tarafından incelenmeden, mevzuata aykırı bir şekilde muayene kabul işlemlerinin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 7’nci maddesi, bu işlemlerin sözleşmede yer alması gereken zorunlu unsurlar arasında olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, muayene ve kabul işlemlerinin en az üç kişilik komisyonlar tarafından yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, bazı daire başkanlıklarında muayene kabul komisyonu üyelerinin, mal veya hizmetin tesliminden sonra fiili inceleme yapmadan tutanakları imzaladığı görülmüştür. Bu durum, eksik ya da hatalı mal ve hizmet alımlarına yol açma riski taşımaktadır. İlgili kamu idaresi, muayene ve kabul işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirileceğini, komisyon üyelerinin yerinde kontroller yapacağını ve süreçlerin dikkatle yürütüleceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, muayene kabul komisyonlarında görevli personelin, mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde işlemleri gerçekleştirmesi büyük önem taşımaktadır. Bu, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını sağlamak açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Muayene Kabul İşlemlerinin Mevzuata Uygun Gerçekleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından hizmet alımlarında gerçekleştirilen muayene kabul işlemlerinin, mal veya hizmetin görevli personel tarafından görülmeden mevzuata aykırı biçimde gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 7’nci maddesinin (p) bendinde; Denetim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartların, sözleşmede yer alması gereken zorunlu hususlar arasında sayıldığı anlaşılmaktadır.
Mezkur Sözleşmenin “Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde;
“Teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemleri, idarelerce kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonları tarafından yapılır. Mal veya yapılan iş yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemleri yapılamaz…” denilmektedir.
Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Muayene ve kabul komisyonlarının kurulması” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Yetkili makam tarafından biri başkan, biri işin uzmanı olmak üzere en az üç veya daha fazla tek sayıda kişi ile yedek üyelerden oluşan muayene ve kabul komisyonları kurulur. Ancak, ilgili idarede yeterli sayıda veya işin özelliğine uygun nitelikte uzman personel bulunmaması durumunda, 4734 sayılı Kanuna tabi idarelerden uzman personel görevlendirilebilir.”
Mezkûr Yönetmeliğin “Komisyonun görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’inci maddesinde;
“Komisyonun görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
Yüklenici tarafından idareye teslim edilen malın veya yapılan işin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığını inceler.
Komisyon üyeleri her muayenede hazır bulunmak zorundadır.
Kısa sürede bozulabilen maddelerin muayenesine öncelik verir.
Komisyon, ihale dokümanında belirlenen şekilde kabul işlemlerinde esas alınacak işlemleri yürütür.”
Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin “Muayene ve kabul komisyonlarının kuruluşu” başlıklı 5’inci maddesinde;
“Muayene ve kabul komisyonları, yetkili makam tarafından, biri başkan olmak üzere en az üç (3) kişiden oluşturulur. İşin önemi ve özelliği dikkate alınarak komisyonun üye sayısı, toplam sayı tek olmak üzere yeteri kadar arttırılabilir.
Bu komisyonlarda görevlendirilecek olanların tamamının işin uzmanı olması zorunludur. Ancak, ilgili idarede yeterli sayıda veya işin özelliğine uygun nitelikte uzman personel bulunmaması durumunda, 4734 sayılı Kanuna tabi idarelerden uzman personel görevlendirilebilir.
İşin denetiminde bulunan kontrol teşkilatı üyeleri, muayene ve kabul komisyonlarında üye olarak görev alamaz. Ancak, kontrol teşkilatı üyelerinin muayene ve kabul komisyonu ile birlikte işyerinde, işyeri öngörülmeyen işlerde ise sözleşmesinde işin kabulü için belirlenen yerde hazır bulunması zorunludur” denilmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, bazı daire başkanlıklarında gerçekleştirilen alımlarda, ilgili mal veya hizmetin tesliminden sonra, muayene kabul komisyonunda görevli personelin fiilen mal veya hizmete ilişkin inceleme yapmadan muayene kabul tutanaklarını hazırlayıp imzaladığı tespit edilmiştir. Muayene kabul komisyonu tarafından fiili inceleme yapılmadan hazırlanan tutanaklar, eksik veya hatalı mal ve hizmet alımlarına neden olabilecektir.
Kamu idaresi cevabında; muayene ve kabul işlemlerinin 4735 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılmasının önemsendiği, işlemlerin yalnızca fiziki teslimden sonra ve komisyon üyelerince yerinde yapılacak kontrollerle tamamlanacağı, komisyonlara hizmetin niteliğine uygun personel seçileceği ve süreçlerin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi için gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, muayene ve kabul komisyonunda görevli personelin yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerine uygun şekilde muayene ve kabul işlemlerini gerçekleştirmesi gerekmektedir.