|
ÖZET: Kurumlar arası geçici görevlendirmelerde yasal sürelerin aşıldığına dair tespitler, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında yer almaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin geçici olarak personel ve araç temin edebileceğini belirtirken, bu görevlendirmelerin esasen geçici olması gerektiği vurgulanmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 8. maddesi de, memurların geçici görevlendirmelerinin belirli şartlara bağlı olduğunu ifade etmektedir. Bu bağlamda, geçici görevlendirmelerin süresi bir yılda altı ayı geçmemelidir.
Yapılan incelemelerde, bazı personelin Eskişehir Valiliği’ne altı aylık dönemler halinde sürekli olarak geçici görevlendirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, kamu idaresinin kendi kadrosuyla görevlerini yürütme ilkesine aykırı düşmekte ve geçici görevlendirmelerin amacını aşmaktadır. İdare, bu görevlendirmelerin resmi yazıyla Valiliğe bildirildiğini belirtse de, iptal işlemlerinin henüz gerçekleştirilmediği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, uzun süreli geçici görevlendirmelerin, ilgili mevzuatın ruhuna aykırı olduğu ve idarenin mali yükümlülüklerini artırdığı değerlendirilmektedir. Bu tür uygulamaların, kamu hizmetlerinin etkinliğini olumsuz yönde etkileme riski taşımaktadır. |
BULGU: Kurumlar Arası Geçici Görevlendirmede Yasal Sürelerin Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından diğer kurumlarda geçici süreyle yapılan personel görevlendirmelerinde yasal görevlendirme sürelerinin aşıldığı tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belediyelerin, mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabileceği, geçici olarak araç ve personel temin edebileceği hüküm altına alınmıştır. İdarenin işçi ve sözleşmeli olarak istihdam ettiği personelinin, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilmesine cevaz veren kanun hükmünden anlaşılacağı üzere, söz konusu görevlendirmelerin geçici süreli olması esastır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kurumlar arası geçici süreli görevlendirme” başlıklı Ek 8’inci maddesinde;
“Memurlar, geçici görevlendirme yapmak isteyen kurumun talebi ve çalıştıkları kurumun izni ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında aşağıda belirtilen şartlarla geçici süreli olarak görevlendirilebilir:
a) Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, memurun görevlendirileceği kurumda göreve ilişkin 4’üncü ve daha yukarı bir dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır.
b) Geçici süreli görevlendirilen memurlar, geçici süreli olarak görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür.
Geçici süreli olarak görevlendirilen memurlar, yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, aylıkları ile diğer malî ve sosyal haklarını kurumlarından alır. Bu memurların kadroları ile ilişkileri, kendi sınıf ve derecelerindeki terfi ve emeklilik hakları devam eder.
Geçici süreli görevlendirme süresi bir yılda altı ayı geçemez. Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri için geçici görevlendirme süresi en çok iki yıldır; gerekli görülmesi hâlinde bu süre bir katına kadar uzatılabilir.
Geçici süreli görevlendirmenin, memurların göreviyle ilgili olması şarttır.
Geçici süreli görevlendirmede memurun muvafakati aranır. Birinci fıkrada belirtilen hâller dışında memurlar, kamu yararı ve hizmet gerekleri sebebiyle ihtiyaç duyulması hâlinde kurumlarınca, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında altı aya kadar geçici süreli olarak görevlendirilebilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Konuyla ilgili olarak mülga Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının 07.10.2016 tarih ve 5975 sayılı görüş yazısının ilgili kısmında;
“…657 sayılı Kanuna göre kurumların asli ve sürekli mahiyetteki hizmetleri Devlet Memurları eliyle görülmektedir. Süreklilik arz eden hizmetler için personel sayısının yetersiz olması durumunda kadro imkanları dikkate alınarak açıktan veya naklen memur istihdam etme imkânı bulunmaktadır. Hizmetlerin, kurumların kendi personeli eliyle gördürülmesi temel ilke olmakla birlikte kısa sürede personel temininin mümkün olmaması, olağanüstü şartların oluşması, geçici süreli olarak iş yükünde artış olması gibi istisnai ve arızi durumlarda kurumlar arasında geçici görevlendirmeye de imkân sağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklama çerçevesinde, geçici süreli görevlendirmenin sürekli bir hizmet gördürme usulüne dönüşmemesi ve amacı dışında kullanılmaması gerekmekte olup, personel ihtiyacının öncelikle ilgili mevzuatına uygun bir şekilde açıktan veya nakil yoluyla memur alınarak karşılanması, geçicilik arz eden durumlarda ise 657 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak geçici süreli görevlendirme yapılması gerekmekte, bu fıkra kapsamında yapılacak geçici görevlendirmelerde ise Başkanlığımızdan uygun görüş alınmasına gerek bulunmamaktadır. Birinci fıkra hükmünde yer alan altı aylık görevlendirme süresinin bitmesine rağmen hizmet ihtiyacının devam etmesi, geçici ve olağan dışı iş yükünün mevcut olması durumunda ise söz konusu maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde geçici süreli görevlendirme yapılması mümkün olmakla birlikte, bahsi geçen görevlendirmenin yapılabilmesi için görevlendirme gerekçelerinin ayrıntılı olarak bildirilmesi suretiyle her defasında Başkanlığımızdan uygun görüş alınması gerekmektedir.” denilmektedir.
Kamu idarelerinin görevlerini kendi kadrolarıyla yerine getirmesi temel bir ilke olmakla birlikte, istisnai ve zorunlu hallerde başka kamu idarelerinden belirli süreyle personel görevlendirilmesi mümkün olabilmektedir. Ancak bu tür görevlendirmeler, belirli şartlara ve süre sınırlamalarına tabi tutularak, geçici bir çözüm niteliğini koruması amaçlanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, İdare kadrolarında çalışmakta olan üç personelin daimî olarak 6 (altı)’şar aylık dönemler itibariyle Eskişehir Valiliğine geçici süreli görevlendirildiği, görevlendirmelerin birinin 2014, diğerlerinin 2020 ve 2022 yılından günümüze süregeldiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; büyükşehir belediyesinde görevli personelin Eskişehir Valiliği emrine geçici görevlendirilmesine ilişkin işlemlerin resmi yazıyla Valiliğe bildirildiği, söz konusu işlemlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmesi hususunda gerekli hassasiyetin gösterilmeye devam edileceği ifade edilmiştir.
Kamu idaresi geçici görevlendirilen personellere ilişkin görevlendirmelerin iptaline ilişkin işlemlerin başlatıldığı belirtilmiş olsa da ilgili personellerin görevlendirmelerinin henüz iptal edilmediği görülmüştür.
Sonuç olarak, geçici olarak farklı kurumlarda görevlendirilen personelin mali ve özlük haklarının İdare bütçesinden karşılandığı, uzun süredir asli görevlerinden fiilen uzak kaldıkları ve ücret ile mali haklar dışında İdareyle herhangi bir bağlarının kalmadığı göz önüne alındığında, bu tür sürekli nitelik taşıyan görevlendirmelerin mevzuatın ruhuna aykırı olduğu ve İdarenin personel giderleri üzerinde olumsuz bir yük oluşturduğu değerlendirilmektedir.