ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’nin mülkiyetinde bulunan 38 taksi durağı ile ilgili olarak, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde herhangi bir ihale gerçekleştirilmediği ve geçmişe yönelik ecrimisil talep edilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, belediyelerin kiralama işlemlerinin bu kanun hükümlerine tabi olduğunu belirten 2886 sayılı Kanun’un 1. maddesi ile uyumsuzluk göstermektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, bu kanunun hükümlerinin belediye taşınmazları için de geçerli olduğunu vurgulamaktadır.

Ecrimisil talebi, işgal altındaki taşınmazlar için, idarenin zarara uğramış olması şartı aranmaksızın yapılabilmektedir. İlgili mevzuat, işgalin tespit edilmesi durumunda, geriye dönük beş yıl için ecrimisil talep edilmesine olanak tanımaktadır. Kamu idaresi, Ticari Taksilerin Çalışması Hakkındaki Yönetmelik’in Büyükşehir Belediye Meclisi’nde görüşüldüğünü ve yürürlüğe girdikten sonra gerekli ücretlerin alınacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, bu taksi duraklarının 2886 sayılı Kanun’a uygun olarak ihale edilmesi ve ecrimisil taleplerinin yapılması gerekmektedir. Taşınmazların tahliyesi ve kiralanması işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmesi, hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından önem arz etmektedir.

BULGU: Taksi Durağı Olarak Kullanılan Taşınmazlara İlişkin İhale Yapılmaması ve Geçmişe Yönelik Ecrimisil Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdarenin mülkiyetinde ve/veya tasarrufunda olan ve muhtelif lokasyonlarda bulunan 38 adet taksi durağına ilişkin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na istinaden ihale yapılmadığı ve bugüne kadar ecrimisil alınmadığı görülmüştür.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin kiralama işlemlerinin mezkûr Kanun hükümlerine tabi olduğu açıkça ifade edilmiştir. Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiş olup bahsi geçen “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddede ise;

“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.

(Ek cümle: 23/7/2010-6009/24 md.) Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur…” hükmü tesis edilmiştir.

Bu bağlamda, İdarenin, gelir getirici nitelikte olan taşınmazların kiralanması hususunda 2886 sayılı Kanun’a göre iş ve işlemlerini gerçekleştirmesi gerekir. Eğer fuzuli şagil tarafından bir işgal söz konusu ise işgal altındaki alanlara ilişkin mevzuatın öngördüğü şekilde ecrimisil tahakkuk ve tahsilatlarının yapılması gerekmekte olup söz konusu taşınmazların tahliyesinin yapılarak 2886 sayılı Kanun’a göre ihale iş ve işlemleri gerçekleştirilmelidir.

Kamu idaresi cevabında; Ticari Taksilerin Çalışması Hakkındaki Yönetmeliğin Büyükşehir Belediye Meclisi komisyonunda bulunduğu, yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra taksi durağı olarak kullanılan taşınmazlardan gerekli ücretlerin alınacağı ve yönetmeliğin Meclis kararı ile yürürlüğe girmesinin beklendiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, 38 adet taksi durağı için öncelikle 2886 sayılı Kanun’a istinaden ihale yoluyla kiralanması ve ayrıca aynı Kanun’un 75’inci maddesine istinaden tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere ecrimisil istenmesi gerekmektedir.