|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, kiraya verilen bazı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları içinde bir işyerinin açılabilmesi için işyeri açma izni harcının ödenmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, ruhsat vermeye yetkili idarelerin tanımını yaparak, bu ruhsatların alınmadan işyeri açılmasının mümkün olmadığını belirtmektedir.
Yönetmelik hükümlerine göre, ruhsat alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılabilir. Ancak, belediyenin mülkiyetinde bulunan ve ihale yoluyla kiraya verilen 157 işyerinden 32’sinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durum, işyeri açma izni harcının da tahsil edilmediğini göstermektedir. Kamu idaresi, bu eksikliği kabul ederek, ruhsatlandırma işlemlerine başlanıldığını bildirmiştir. Sonuç olarak, ruhsatı olmayan işyerlerinin yasal çerçevede ruhsatlandırılması ve ilgili harçların tahsil edilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, belediyenin denetim ve ruhsatlandırma sorumluluklarını yerine getirmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Kiraya Verilen Bazı İşyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye tarafından kiraya verilen ruhsata tabi bazı işyerlerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunduğu görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması “İşyeri Açma İzni Harcına” tabidir.” denilmektedir.
10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ruhsat vermeye ilişkin yetkili idarenin tanımı yapılmıştır. Buna göre; “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi…” denilerek konuda yetkili idare açıklanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. (.)” hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen hükümlere göre; belediyenin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek iş yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyenin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır. Söz konusu işletmeler için usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılması ve çalıştırılması ise mümkün bulunmamaktadır.
Böyle olduğu halde, Belediyenin mülkiyetinde bulunan ve 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek kiraya verilen 157 adet işyerinden 32’sinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunduğu, dolayısıyla bu işyerlerinden işyeri açma izni harcının da tahsil edilmediği görülmüştür. Oysa bu işyerlerinin söz konusu ruhsatı alması ve harcının da Belediyece tahsil edilmesi gerekirdi.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu eksiklik kabul edilmiş olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan belediye mülkiyetindeki yerlerin ruhsatlandırılmasına yönelik olarak gerekli işlemlere başlanıldığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işyerlerinin ruhsatlandırılması ve bu işyerlerinden işyeri açma izni harcının da tahsil edilmesi gerekmektedir.