|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Rapor, tamamlanan yatırımların, ilgili Maddi Duran Varlık hesapları olan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı’na aktarılmadığını göstermektedir. Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, tamamlanan yatırımların bu hesaplara aktarılması için geçici kabul işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Ancak, denetim sırasında, 30.918.334,64 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabulü yapılmasına rağmen, ilgili hesaplara aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Belediye yönetimi, geçici kabul işlemlerinin henüz tamamlanmadığını ve bu nedenle yatırımların ilgili hesaplara aktarımının gerçekleştirilmediğini belirtmiştir. Ancak, tamamlanan projelerin dosyalarında geçici kabul beyanlarının bulunması, müdürlükler arasında koordinasyon eksikliği olduğunu göstermektedir. Bu durum, muhasebe uygulamaları açısından sorunlar yaratmakta ve 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın hatalı bir şekilde görünmesine neden olmaktadır. Sonuç olarak, tamamlanan yatırımların, ilgili Maddi Duran Varlık Hesapları’na aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan tamamlananların ilgisine göre Maddi Duran Varlık hesapları arasında yer alan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına alınmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliği’nin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 191’inci maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasında; “Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip, yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen yeraltı ve yer üstü düzenlerine ilişkin tutarlar yatırımın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir”,
252 Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 193’üncü maddesinin (a) fıkrasının birinci bendinde de; “Bütçeye gider kaydıyla satın alınan binaların maliyet bedeli bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir”,
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin a fıkrasının 1’inci bendinde; “Gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sâri olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
15 (b) fıkrasının 1’inci bendinde; “Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir” şeklinde düzenlemeler getirilmiştir.
Belediye muhasebe kayıtları ile mali tablolarının incelenmesinde, önceki yıllarda ve 2024 yılında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmiş olan toplam 30.918.334,64 TL tutarındaki yapım işinin geçici kabulü yapıldığı halde ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabı itibarıyla Bilançoda hataya neden olunmuştur.
İdare tarafından verilen cevapta, söz konusu projeler bakımından geçici kabul işlemleri henüz sonuçlandırılmadığından, yatırımların ilgili maddi duran varlık hesaplarına (örneğin 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar vb.) aktarımı gerçekleştirilmediğini, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 193’üncü maddesi uyarınca, yapımı tamamlanan yatırımların ilgili varlık hesaplarına aktarılabilmesi için geçici kabul işleminin yapılmış olması zorunlu olduğunu, bu çerçevede, muhasebe uygulamaları açısından geçici kabul işlemi tamamlanmayan projelerin halen Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında gösterilmesi mevzuata uygun muhasebe uygulamasının bir gereği olduğunu ifade etmişlerse de yapımı bitmiş faaliyete başlamış ve son hakedişleri yapılan işlerin dosyalarında geçici kabul beyanları olduğu halde işlerin halen devam etmekte olduklarının belirtilmesi müdürlüklerin birbirinden habersiz oldukları ve Müdürlüklerin birbiriyle koordineli şeklinde çalışılması uygun olacağı düşünülmektedir.
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan tamamlananlarının ilgisine göre Maddi Duran Varlık Hesapları arasında yer alan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına alınması gerekmektedir.