ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu, İl Belediyesi’nin depozito ve teminat hesaplarının gerçeği yansıtmadığını ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesi gereken 66.391,84 TL tutarındaki güvence bedelinin, yanlışlıkla 630.03.05.04.90 Diğer Tarifeye Bağlı Ödemeler Hesabına gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri gereğince, bir yıldan uzun süreli depozito ve teminatların doğru bir şekilde izlenmesi için 226 hesabının kullanılması zorunludur.

Önceki yıllarda yapılan depozito ödemelerinin bir kısmı da 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmiş, ancak diğer ödemeler giderler hesabına aktarılmıştır. Bu durum, 2024 yılı sonu bilançosunda 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında herhangi bir bakiye oluşmamasına yol açmıştır. Sayıştay’ın denetim raporunda belirtilen bu hatalar, kamu idaresinin mali tablolarında yanıltıcı sonuçlar doğurmuştur.

Kamu İdaresi, mevzuat hükümleri doğrultusunda, 2024 ve önceki yıllarda verilen depozito ve teminat ödemelerinin tespit edilerek 2025 yılı içerisinde 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedileceğini bildirmiştir. Bu bağlamda, ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli düzeltmelerin yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kurum tarafından verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 95’inci ve 168’inci maddelerinde; kamu idarelerince bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha az süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının; bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için ise 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen Yönetmelik hükümlerine göre, kurum tarafından verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerden bir yıldan uzun süreli olanların 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına borç kaydedilmek suretiyle izlenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde elektrik ve doğalgaz satış şirketlerine toplam 66.391,84 TL tutarında güvence bedeli ödendiği; söz konusu güvence bedellerinin bir yıldan daha uzun süreli verildiğinin açık olduğu; ancak bu ödemelerin tamamının 630.03.05.04.90 Diğer Tarifeye Bağlı Ödemeler Hesabına borç kaydedilmek suretiyle giderleştirildiği görülmüştür. Önceki yıllarda yapılan depozito ve teminat niteliğindeki ödemelerin 58.830,72 TL’lik kısmının 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına borç kaydedilmesi; diğer ödemelerin ise 630 Giderler hesabına borç kaydedilerek giderleştirilmesi neticesinde 2024 yıl sonu Bilançosunda 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı bakiye vermemiştir.

Bu nedenle, 2024 yıl sonu itibarıyla Bilançoda 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında; Faaliyet Sonuçları Tablosunda ise 630 Giderler Hesabında hataya neden olunmuştur.

Son denetim yılı Sayıştay Denetim Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda 2024 yılında ve önceki yıllarda verilen depozito ve teminat niteliğindeki ödemelerin tespit edilerek 2025 yılı içerisinde 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesinin sağlanacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, kurum tarafından gerek 2024 yılında gerekse önceki yıllarda verilen depozito ve teminat niteliğindeki ödemelerin tespit edilerek, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.