ÖZET: Kamu kurumları tarafından idareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında izlenmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsis edilen taşınmazların hangi hesaplarda izlenmesi gerektiğini belirlemektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı tebliğe göre, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimine sunulan belgelerle birlikte uygun hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Bu süreç, kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi için önem taşımaktadır.

Denetimlerde, idare tarafından tahsisli olarak kullanılan 9 taşınmaza ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı gözlemlenmiştir. Sayıştay Denetim Raporu’nda daha önce de belirtilen bu durum, idarenin mali yükümlülükleri açısından ciddi bir eksiklik oluşturmaktadır. Kamu idaresi, bu taşınmazların muhasebe kayıtlarının 2025 yılı içerisinde yapılacağını ifade etmiştir. Ancak, mevcut durum nedeniyle mali rapor ve tabloların güvenilirliği sorgulanmaktadır.

Sonuç olarak, tahsisli taşınmazların muhasebe kayıtlarının eksikliği, 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ve 500 Net Değer Hesabı gibi önemli hesaplarda doğru bilgi sunulmasını engellemektedir. Bu durumun düzeltilmesi, kamu idaresinin mali yönetimi açısından kritik bir öneme sahiptir.

BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu kurumları tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188, 189, 190, 191, 192 ve 193’üncü maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 41 sıra no.lu Tebliği yayımlanmış ve yardımcı hesaplar belirlenerek merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planına eklenmiştir. Tebliğ’e göre taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir.

Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir. Bununla birlikte 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli taşınmaza ilişkin giderler” başlıklı 7’nci maddesi uyarınca; tahsisli taşınmazlar ile ilgili her türden giderin tahsis yapılan kurum tarafından karşılanması ve bu kapsamdaki muhasebe kayıtlarının tesis edilen bu işlemlere göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tahsisli taşınmazlara ilişkin bilginin muhasebe kayıtlarında yer alması, İdarenin tahsise konu taşınmazları üzerindeki mali yükümlülükleri açısından da önem arz etmektedir.

Taşınmazlar üzerinde yapılan incelemelerde; İdare tarafından tahsisli olarak kullanılan 9 adet taşınmaza ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.

Son denetim yılı Sayıştay Denetim Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulguda belirtilen 9 adet taşınmazın 2025 yılı içerisinde muhasebe kaydının yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Kuruma tahsis edilen taşınmazlara yönelik muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle mali rapor ve tablolarda 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ve 500 Net Değer Hesabı doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.