ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımlarda sözleşme imzalanmaması konusunu ele almaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendi uyarınca, belli bir süreyi gerektiren inşaat tadilat ve bakım onarım işlerinde yüklenici ile sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. 11 Temmuz 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğin 4’üncü maddesi, bu tür alımlar için sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir.

Kanunun ilgili maddesi, mevcut mal ve hizmetlerin uyumunu sağlamak amacıyla yapılacak alımların, belirli süreli sözleşmelere dayanarak gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımını artırmak ve işin kontrolünü sağlamak açısından önem taşımaktadır. Ayrıca, sözleşmelerin düzenlenmesi, olası hukuki ihtilafların önüne geçilmesine yardımcı olmaktadır.

Doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen alımlarda, idarenin takdirine bağlı olarak sözleşme yapılması gerekmektedir. Ancak, belli bir süreyi gerektiren mal teslimleri, hizmet alımları ve yapım işlerinde yüklenicilerle sözleşme düzenlenmesi, mevzuatın zorunlu bir gerekliliğidir. Bu uygulama, kamu kaynaklarının daha etkin yönetilmesini sağlamaktadır.

BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan ve Belli Bir Süreyi Gerektiren Alımlarda Sözleşme İmzalanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan temin ile gerçekleştirilen yapım ve hizmet işlerinin incelenmesi sonucunda; yapımı ve teslimi belli bir süreyi gerektiren çeşitli inşaat tadilat ve bakım onarım işleri için yüklenici ile sözleşme imzalanmadığı görülmüştür.

11.07.2023 tarihli ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin beşinci fıkrasında; “Teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlar ile Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda sözleşme imzalanması zorunludur.” denilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin (c) bendinde;

c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması.” hükmü yer almaktadır.

Doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen ve belli bir süreyi gerektiren hizmet ve yapım işlerinde işin idare tarafından belirlenen koşullarda ve özelliklerde yapılmasını garanti altına almak, kamu kaynaklarının daha etkin kullanımını ve işin kontrolünü sağlamak ve ilgili işten doğabilecek hukuki ihtilafların önüne geçmek için, mevzuatın zorunlu kıldığı sözleşmelerin düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

İlgili mevzuat gereğince bir defada yapılacak doğrudan temin kapsamındaki alımlarda sözleşme yapılması İdarenin takdirindedir. Ancak belli bir süreyi gerektiren ve doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen mal teslimlerinde, hizmet alımlarında ya da yapım işlerinde karşılıklı olarak yüklenicilerle sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir.