|
ÖZET: Ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapıların imar mevzuatı çerçevesinde etkin bir şekilde denetlenmediği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirtilmiştir. İmar Kanunu’na göre, belediye ve mücavir alanlarda inşa edilecek tüm yapılar, ilgili mevzuat hükümlerine uymak zorundadır. Bu kapsamda, ruhsat alınmadan inşa edilen yapılar, tespit edildiklerinde mühürlenmekte ve yapı sahiplerine uygun hale getirme veya ruhsat alma süresi tanınmaktadır. Aksi takdirde, bu yapılar belediyeler veya valilikler tarafından yıkılma riski taşımaktadır.
Batman Belediyesi’nin mücavir alanında son beş yılda ruhsatsız yapıların sayısında artış gözlemlenmiştir. 2020 yılında 45 kaçak yapı tespit edilirken, bu sayı 2024 yılında 137’ye ulaşmıştır. Yıkım işlemleri ise yıllara göre değişiklik göstermekte; 2023 yılında 64 kaçak yapı tespit edilmişken, bunlardan yalnızca 2’si yıkılmıştır. 2024 yılında ise 5 kaçak yapının yıkıldığı bildirilmiştir. Bu veriler, ruhsatsız yapıların kontrol altına alınması ve imar mevzuatına uygun işlemlerin gerçekleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Belediyenin, ruhsatsız yapıların tespiti ve gerekli yasal işlemlerin uygulanması konusunda daha etkin bir yaklaşım sergilemesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Ruhsatsız veya Ruhsat Eklerine Aykırı Yapılar ile Mücadelede İmar Mevzuatında Yer Alan Yaptırımların Etkin Bir Şekilde Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye sorumluluk alanında imarlı alanlarda kamu ve özel mülkiyete konu olan parsellerde mülk sahipleri tarafından ruhsat ve eklerine, fen ve sağlık kurallarına, kat nizamına, yapı emsal değerlerine, komşu mesafelere aykırı yapıların olduğu görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nda, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapıların bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir. Mezkür Kanun’un 31’inci maddesinde, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmayacağı ve ancak, kullanma izni alan bağımsız bölümlerin bu hizmetlerden istifade ettirileceği hükmü yer almaktadır. Yine İmar Kanunu’nun 32’inci maddesine göre ruhsat alınmadan yapımına başlanan binalar, tespit edildikten sonra mühürlenerek durdurulacaktır. Ancak maddenin devamında, tespit aşamasından sonra en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister denilmektedir. Yapısını uygun hale getirmeyen ve ruhsat alınmayan yapıların belediyeler veya valiliklerce yıkılacağı ifade edilmiştir.
Batman Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde son beş yılda tespit edilen kaçak yapıların sayısı yıllar itibariyle artış göstermiştir. Batman mücavir sınırları içerisinde 2020 yılında 45 kaçak yapı tespit edilmiş bu yapılardan 8 tanesi yıkılmıştır. 2021 yılında 62 kaçak yapı tespiti yapılmış, ancak söz konusu yılda yıkılan kaçak yapı olmamıştır. 2022 yılında 65 adet kaçak yapı tespiti yapılmış ve 5 adedi yıkılmıştır. 2023 yılında 64 kaçak yapı belediye tarafından tespit edilmiş, bu yapılardan 2 adedi yıkılmıştır. 2024 yılında ise kaçak yapı tespiti önceki yıllara iki kattan fazla artarak 137 adedi bulmuş ve yıkılan kaçak yapı adedi 5 olmuştur.
Belediye mücavir sınırları içerisinde ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapıların tespit edilerek imar mevzuatı gereği gerekli işlemlerin tesis edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.