|
ÖZET: Emlak vergisi mükellefleriyle ilgili yapılan incelemelerde, bazı mükelleflerin tahakkuk dönemlerinin atlandığı ve tapu kayıt tarihleri ile mükellefiyet tarihlerinin uyumsuzluk gösterdiği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu, kamu kaynaklarının etkili ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesini, gelirlerin zamanında toplanmasını ve muhasebe işlemlerinin doğru bir şekilde kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, emlak vergisi tahakkuk işlemlerinin eksiksiz bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan denetimlerde, bilgi işlem müdürlüğünden alınan verilerde, birçok mükellefin tahakkuk dönemlerinin boş bırakıldığı ve bu dönemlere ilişkin herhangi bir muhasebe kaydının bulunmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, bazı mükelleflerin tapu iktisap tarihleri ile emlak vergisi mükellefiyet tarihleri arasında uyumsuzluklar olduğu belirlenmiştir. Emlak Vergisi Kanunu’na göre, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin, mükellefiyetin devam ettiği tüm dönemleri kapsaması ve mükellefiyetin başlangıç tarihinin taşınmazın iktisap tarihiyle uyumlu olması gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: Emlak Vergisi Mükelleflerine Bazı Dönemlerde Tahakkuk Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin emlak vergisi mükelleflerine ait işlemlerin incelenmesi neticesinde, bazı mükelleflerin tahakkuk dönemlerinin atlandığı, bazı mükelleflerin ise tapu kayıt tarihi ile mükellefiyet tarihlerinin uyuşmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Mezkür Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde ise, Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Yine adı geçen Kanun’un “Muhasebe sistemi başlıklı 49’uncu maddesinde, kamu hesaplarının, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı ifade edilmiştir.
Söz konusu Kanun’un “Kayıt zamanı” başlıklı 50’nci maddesinde, bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesi gerektiği ve bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının zaruri olduğu düzenlenmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’na göre tahakkuk ve tahsili yapılan emlak vergisinin yılı içerisinde iki tahakkuk dönemi bulunmaktadır.
Belediyenin emlak vergisi mükelleflerine ait tahakkuk işlemlerinin incelenmesi neticesinde, bilgi işlem müdürlüğünden verginin tahakkuku ile ilgili atlayan dönemlerin listesi istenilmiş ve alınan liste içerisinde çok sayıda mükellefin tahakkuk dönemlerinin boş bırakıldığı görülmüştür. Boş bırakılan dönemlere ilişkin muhasebe sisteminde bir kayıt gerçekleştirilmemiş ve herhangi bir dayanak belgeye de rastlanılmamıştır. Ayrıca alınan veriler içerisinde bazı mükelleflerin tapu iktisap tarihleri ile emlak vergisi mükellefiyet tarihleri arasında uyumsuzluk olduğu görülmüştür.
Emlak vergisi tahakkuk işlemlerinin ilgili mevzuatında öngörüldüğü üzere mükellefiyetin devam ettiği tüm tahakkuk dönemlerini eksiksiz olarak kapsaması ve mükellefiyetin başlangıç tarihinin verginin konusunu oluşturan taşınmazın iktisap tarihi ile uyumlu olması gerektiği değerlendirilmektedir.