|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin bütçesinden diğer kamu idarelerine araç alımını incelemektedir. 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca, genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler, taşıt edinimlerini bütçe kanunlarına uygun olarak belirlemek zorundadır. Ancak, il özel idareleri ve belediyeler, kendi meclis kararları ile taşıt alımı gerçekleştirebilirler. Yapılan denetimlerde, Belediye Meclis Kararı ile İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile Orman Genel Müdürlüğü’ne araç alımı yapıldığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar meclis kararı ile bu alımlar gerçekleştirilmiş olsa da, Taşıt Kanunu, belediyelerin bu yetkisini kendi ihtiyaçları doğrultusunda sınırlamaktadır. Kamu İdaresi, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddelerine atıfta bulunarak, belediyelerin görev ve sorumluluk alanları dışında işlem yapamayacağını belirtmiştir. Ancak, Kamu İdaresi’nin cevabında, Taşıt Kanunu’ndaki sınırlayıcı hükümlerle ilgili bir açıklama yapılmamıştır. Sonuç olarak, merkezi idarelerin araç alımının bütçe kanunları ile belirlenmesi gerektiği, belediye bütçesinden yapılan alımların ise 237 sayılı Kanun’a aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Bu durum, belediyelerin taşıt ediniminde yasal çerçeveye uygun hareket etmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Diğer Kamu İdarelerine Araç Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Diğer kurumlara, Belediye Bütçesinden araç alındığı görülmüştür.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 10’uncu maddesine göre genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler ve döner sermayelerin yıl içinde her ne şekilde olursa olsun edinebilecekleri taşıtların cinsi, adedi, hangi hizmette kullanılacağı ve kaynağı yılı bütçe kanunlarına bağlı (T) işaretli cetvelde gösterilecektir.
Yukarıda sayılanlar dışında kalan kurum ve kuruluşlar tarafından Taşıt Kanunu gereğince taşıt edinilebilmesi, edinilecek taşıtın cinsi, adedi, hangi hizmette kullanılacağı ve kaynağı gösterilmek suretiyle önceden alınmış Cumhurbaşkanı kararına bağlıdır. Ancak, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahallî idare birlikleri kendi meclislerinin kararı ile taşıt edinebilirler.
Yapılan incelemede, Belediye Meclis Kararı ile İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile Orman Genel Müdürlüğüne araç alımı yapıldığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar ilgili Meclis Kararı ile adı geçen merkezi bütçe kapsamındaki idarelere taşıt alınmasına karar verilmişse de, söz konusu Kanun, belediye meclislerinin bu yetkisini, belediye ihtiyaçları doğrultusunda ve kendi envanteri için alımlar ile sınırlandırmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü ve 75’inci maddelerini dayanak göstermiştir. Ancak söz konusu Kanun maddelerinde belediyelerin görev ve sorumluluk alanı ile sınırlama şartı getirilmiştir. Bu kapsamda belediye görev ve sorumluluk alanı dışında kalan ilçeler ile orman alanlarına ilişkin olarak adı geçen madde hükümlerine göre işlem tesis edilmesi mümkün değildir. Ayrıca Kamu İdaresi cevabında, 237 sayılı Taşıt Kanunu’nda yer alan sınırlayıcı hükümlerle ilgili olarak bir ifadeye yer vermemiştir.
Sonuç itibarıyla; yukarıda yer verilen Kanun’a göre merkezi idarelerin araç alımı yapabilmeleri yılı bütçe kanunları ile belirlenmesi gerekir. Bu mahiyette belediye bütçesinden alım yapılarak hibe edilmesi 237 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil edeceği değerlendirilmektedir.