|
ÖZET: Ecrimisil bedellerinin belirlenmesinde, gerçek rayiç bedelin dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi İdare’si, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun hareket etmemektedir. Bu kanunlar, ecrimisil bedellerinin belirlenmesinde, belediyeler ve diğer ilgili kuruluşlardan alınan verilerin kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, İdare’nin bu verileri temin etmeden kendi inisiyatifiyle bedel belirlediği görülmüştür.
Ecrimisil bedelinin belirlenmesi sürecinde, taşınmazların gerçek piyasa değerinin tespit edilmesi için gerekli olan fiyatların ilgili kuruluşlardan alınması gerekmektedir. İdare’nin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi, taşınmazların düşük bedellerle işgal edilmesine ve dolayısıyla kamu gelir kaybına yol açabilecektir. Ayrıca, gerçek rayiç bedelin altında belirlenen ecrimisil bedelleri, hukuka aykırı işgallerin artmasına zemin hazırlayabilir. Kamu idaresi tarafından yapılan açıklamada, 2025 yılı itibarıyla tahsil edilecek ecrimisil bedellerinin güncel rayiç bedeller dikkate alınarak belirleneceği belirtilmiştir. Bu doğrultuda, ilgili mevzuat çerçevesinde hareket edilmesi ve piyasa fiyat araştırması yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Ecrimisil Bedellerinin Gerçek Rayiç Bedel Üzerinden Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından ecrimisil bedellerinin, gerçek rayiç bedeli yansıtacak şekilde mevzuata uygun olarak belirlenmediği tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Tahmin Edilen Bedelin Tespiti” başlıklı 9’uncu maddesine göre, tahmin edilen bedel idare tarafından belirlenmekte veya belirletilmektedir. İşin niteliğine bağlı olarak, bu bedelin veya hesaplamada kullanılacak fiyatların belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden alınan veriler doğrultusunda tespit edilmesi gerekmektedir. Tahmin edilen bedel ve hesaplama dayanakları bir hesap tutanağına kaydedilerek asıl evraklar arasında saklanmalı, gerektiğinde ise ihale komisyonları tarafından incelenmelidir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75’inci maddesi uyarınca, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlar ile özel bütçeli idarelerin ve Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait taşınmazların gerçek veya tüzel kişiler tarafından işgal edilmesi durumunda, işgalciden ecrimisil tahsil edilmesi gerekmektedir. Ecrimisil bedeli, taşınmaz ve değerleme konusunda uzman üç kişilik bir komisyon tarafından belirlenmekte olup, bu bedelin tespitinde 9’uncu maddede belirtilen belediye, ticaret odası, sanayi odası ve borsa gibi kuruluşlardan bilgi alınması zorunludur. Ecrimisil tahakkuku için idarenin işgal nedeniyle zarara uğramış olması veya işgalcinin kusurlu bulunması gerekmemektedir.
Ecrimisil bedelinin belirlenmesi sürecinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 9’uncu maddesi gereği, belediye, ticaret odası, sanayi odası ve borsa gibi kuruluşlardan fiyat alınarak taşınmazın gerçek rayiç bedelinin tespit edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, ecrimisil bedelleri belirlerken gerçek rayiç bedelin tespit edilebilmesi adına herhangi bir yerden fiyat alınmadığı ve tamamen İdare’nin inisiyatifi dahilinde belirleme yapıldığı tespit edilmiştir.
İdarece ecrimisil bedellerinin gerçek rayiç bedel üzerinden belirlenmemesi, taşınmazların düşük bedellerle işgal edilmesine ve İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet verebilecektir. Gerçek piyasa değerinin altında belirlenen ecrimisil bedelleri, benzer durumların yaygınlaşmasına zemin hazırlayabileceği gibi taşınmazların hukuka aykırı şekilde kullanımını teşvik edebilecektir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, 2025 yılı içerisinde tahsil edilecek ecrimisil bedellerinin güncel rayiç bedeller dikkate alınarak belirleneceği ifade edilmiştir.
Ecrimisil bedellerinin gerçek rayiç bedel üzerinden belirlenebilmesi için ilgili mevzuat çerçevesinde hareket edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, belediye, ticaret odası, sanayi odası ve borsa gibi kuruluşlardan fiyat alınarak piyasa fiyat araştırması yapılmalı ve gerektiğinde gayrimenkul değerleme şirketlerinden hizmet alınmalıdır.