ÖZET: Belediyeye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında izlenmediği tespit edilmiştir. 27 Mayıs 2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların izlenmesine yönelik düzenlemeler içermektedir. Bu yönetmelik çerçevesinde, diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların ve tahsisli olarak kullanılanların muhasebe kayıtlarıyla takip edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, yapılan denetimlerde Düzce Belediyesi’nin mülkiyetindeki taşınmazların ve diğer kamu kurumlarına ait olanların kayıtlarının eksik olduğu ortaya çıkmıştır.

Düzce Belediyesi’nin 2019 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da benzer bir durumun tespit edildiği, ancak gerekli düzeltici işlemlerin yapılmadığı anlaşılmaktadır. Belediyenin, taşınmaz envanterini gözden geçirerek tahsisli alanları belirlediği ve muhasebe kayıtlarında gerekli düzeltmeleri başlattığı ifade edilmiştir. Yönetmelik hükümleri doğrultusunda, tahsise konu taşınmazların 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabı altında izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Belediyeye Tahsis Edilen ve Belediye Tarafından Tahsis Edilen Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde olup diğer kamu kurumlarına tahsis edilen ve mülkiyeti Hazineye ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olup Belediyeye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür.

27.05.2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Duran Varlıklara İlişkin Hesap ve İşlemler” adlı Onuncu Bölümde yer alan “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’inci maddesinde, kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ile kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Yönetmelik’in 250 Arazi ve Arsalar Hesabına ilişkin,

“Hesabın niteliği” başlıklı 188’inci maddesinde 250 Arazi ve Arsalar Hesabının, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.

“Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesinde, tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabına alacak, tahsis edilen arazi ve arsalardan tahsisi kaldırılanların maliki kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba borç ve 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği, tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabına borç, tahsisli kullanılan arazi ve arsalardan tahsisi kaldırılanların tahsisli kullanan kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba alacak ve 500 Net Değer Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.

Mezkûr Yönetmelik’in 252 Binalar Hesabına ilişkin,

“Hesabın niteliği” başlıklı 192’nci maddesinde, 252 Binalar Hesabının, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.

“Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesinde, tahsise konu edilen binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği, tahsis edilen binalardan tahsisi kaldırılanların maliki kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği, tahsise konu edilen binaların tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedileceği, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500 Net Değer Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği, tahsisli kullanılan binalardan tahsisi kaldırılanların tahsisli kullanan kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedileceği düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, Belediyenin mülkiyetinde olup diğer kamu kurumlarına tahsis edilen ve mülkiyeti Hazineye ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait olup Belediyeye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında takip edilmediği tespit edilmiştir.

Öte yandan, tespit edilen bu husus Düzce Belediyesi 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda yer almasına rağmen gereken işlemlerin Belediye tarafından yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

Belediye tarafından gönderilen cevapta, bulguda tespit edilen hususlara yönelik olarak taşınmaz envanterinin gözden geçirildiği, tahsisli yerlerin belirlendiği ve muhasebe kayıtlarında izlenmesi gerekli düzeltici işlemler başlatıldığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tahsise konu olan taşınmazların, niteliğine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 500 Net Değer Hesabının alt detay kodlarına yapılacak muhasebe kayıtları ile izlenmesi gerekmektedir.