ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Düzce Belediyesi sınırları içinde bazı iş yerlerinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 81. maddesi, belediye sınırları veya mücavir alanlarda iş yeri açmanın iş yeri açma izni harcına tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 10.08.2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, belediyeleri bu süreçte yetkili idare olarak tanımlamakta ve ruhsat alınmadan iş yeri açılmasının yasak olduğunu vurgulamaktadır.

Yapılan incelemeler, Düzce Vergi Dairesi’nden alınan mükellef sayısı ile Düzce Belediyesi tarafından verilen ruhsatların karşılaştırılması sonucunda, ruhsatsız olarak faaliyet gösteren birçok iş yerinin bulunduğunu göstermektedir. Belediye, ruhsatsız iş yerlerinin tespitine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü belirtse de, bu çalışmaların yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, Düzce Belediyesi, yasal düzenlemeler çerçevesinde ruhsatların verilmesi ve ruhsatsız iş yerlerinin kapatılması konusunda yetkili ve sorumludur. Zabıta Birimi aracılığıyla denetimlerin artırılması ve iş yeri açma izni harcının tahsil edilmesi gerekmektedir.

BULGU: İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İş Yerlerinin Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye sınırları içerisinde yer alan bazı iş yerlerinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulundukları görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının iş yeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmiştir.

10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde belediyeler, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yetkili idare olarak tanımlanmıştır.

Mezkûr Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde yetkili idarelerden usulüne uygun olarak iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan iş yeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan iş yerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, Düzce Vergi Dairesinden alınan mükellef sayısı ile Düzce Belediyesi tarafından verilen iş yeri açma ve çalışma ruhsatları karşılaştırıldığında iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunan çok sayıda iş yeri olduğu tespit edilmiştir.

Belediye tarafından verilen cevapta ruhsatsız iş yerlerinin tespitine yönelik çalışmaların yürütüldüğü ifade edilmekle birlikte bu çalışmaların yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda yer alan yasal düzenlemeler doğrultusunda belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinden ve ruhsatsız faaliyette bulunan iş yerlerinin kapatılmasından Düzce Belediyesi yetkili ve sorumludur. Belediyenin Zabıta Biriminde görevli memurlar aracılığıyla denetimler yapılarak ruhsatlandırılmalarının sağlanması ve buna bağlı olarak da iş yeri açma izni harcının tahsil edilmesi gerekmektedir.