|
ÖZET: Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi (MARSU) tarafından gerçekleştirilen altyapı kazıları için gerekli olan altyapı kazı izni harcının tahsil edilmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesi, belediye sınırları içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak kazılar için izin alınmasını ve harç ödenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu harç, ilgili bakanlıkların belirlediği birim fiyatlar üzerinden hesaplanmakta ve altyapı kazı izni talep eden kişi veya kurumlar tarafından ödenmesi gerekmektedir.
MARSU’nun altyapı kazı izni harcını tahsil etmemesi, belediyenin önemli bir gelir kaynağından mahrum kalmasına yol açmaktadır. Ayrıca, bu durum diğer kurumlar için de örnek teşkil edebilir ve harç tahsilat süreçlerinin aksamasına neden olabilir. Kamu idaresi, bu konuda gerekli işlemlerin yapılacağına dair bir yanıt vermiştir. Ancak, MARSU tarafından yapılan altyapı kazılarından kaynaklanan harcın tahsil edilmesi için acil idari ve mali adımların atılması gerekmektedir. Bu, hem belediyenin gelir kaybını önlemek hem de benzer durumların yaygınlaşmasını engellemek açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresinin (MARSU) Yapmış Olduğu Alt Yapı Kazılarından Altyapı Kazı İzni Harcının Tahsil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından, bağlı kuruluş olan Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (MARSU) tarafından ihale kapsamında yüklenicilere yaptırılan altyapı kazıları için, tahsil edilmesi gereken altyapı kazı izin harcının alınmadığı tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Altyapı kazı izni harcı” başlıklı Mükerrer 79’uncu maddesinde;
“Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri için belediyece verilecek altyapı kazı izni, altyapı kazı izni harcına tabidir. Bu harcın mükellefi altyapı kazı izni talebinde bulunanlardır.
Altyapı kazı izni harcının matrahı, öncelikle Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan birim fiyatlar olmak üzere Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı veya bunların ilgili birimlerince yayımlanan birim fiyatlarının, bu idarelerde kazı alanı türü itibarıyla birim fiyatının olmaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarının, kazı alanıyla çarpılması sonucu bulunan ve alan tahrip tutarı olarak tanımlanan tutardır. Altyapı kazı izni harcı, alan tahrip tutarı üzerinden binde 2 oranında alınır. Cumhurbaşkanı belediye grupları iti-barıyla bu oranı yarısına kadar indirmeye, on katına kadar artırmaya yetkilidir.
Bu madde kapsamında verilecek altyapı kazı izinleri için ilgili belediyeden altyapı kazı izni belgesi alınır. Altyapı kazı izni başvuruları on beş gün içerisinde sonuçlandırılır” hükmü tesis edilmiştir.
Yukarıdaki mevzuatta, belediye sınırları içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak altyapı kazıları için belediyeden altyapı kazı izni alınmasının ve bu izin karşılığında altyapı kazı izni harcı ödenmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Harcın mükellefi, altyapı kazı izni talebinde bulunan kişi, kurum veya kuruluşlar olarak belirlenmiş olup, harç miktarının belirlenmesinde ilgili bakanlıklarca yayımlanan birim fiyatlar esas alınmaktadır. Ayrıca, belediyelerin bağlı kuruluşlarının bu yükümlülükten muaf olduğuna dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
İdarenin, MARSU tarafından gerçekleştirilen altyapı kazıları için altyapı kazı izni harcını tahsil etmediği ve bu alacakların tahsiline yönelik herhangi bir takip veya işlem başlatmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, bulgu konusu hususun yerine getirilmesini teminen gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
İdarenin, MARSU tarafından gerçekleştirilen altyapı kazıları için altyapı kazı izni harcını tahsil etmemesi, belediyenin bu gelir kaleminden mahrum kalmasına neden olmaktadır. Ayrıca, bu durum diğer kurum ve kuruluşlar açısından emsal teşkil edebilecek bir uygulama oluşturabileceğinden, altyapı kazı izni harcının tahsiline yönelik takip mekanizmalarının işletilmemesi, harç tahsil süreçlerinin aksamasına ve benzer uygulamaların yaygınlaşmasına sebebiyet verebilecektir.
Bu nedenle, MARSU tarafından yapılan altyapı kazılarından kaynaklı altyapı kazı izni harcının tahsil edilmesi için gerekli idari ve mali işlemlerin ivedilikle başlatılması gerekmektedir.