|
ÖZET: Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunun gerçek durumu yansıtmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İncelemeler, bazı taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde yapılmadığını göstermektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44. maddesi gereğince, kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu çerçevede, 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile çıkarılan yönetmelikte, taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan denetimlerde, belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların envanter ve değerleme işlemlerinin eksik olduğu, bu durumun 25-Maddi duran varlıklar hesap grubunda hatalı bilgiye yol açtığı tespit edilmiştir. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, tapulu taşınmazların kayıt altına alındığı, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin emlak vergi değerleri üzerinden kaydedildiği ve rayiç bedellerinin belirlenmesi için çalışmaların sürdüğü ifade edilmiştir. Sonuç olarak, taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kaydedilmesi ve bu kayıtların Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre muhasebe hesaplarına aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır. İlgili kurumlar ile yazışmalar yapılarak, gerekli düzeltmelerin yapılması ve entegrasyon çalışmalarının devam ettiği belirtilmiştir. |
BULGU: Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunun Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Bir kısım taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuatına uygun olarak yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve taşınmaz işlemleri” başlıklı 44’üncü maddesinde kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Buna istinaden 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır.
Mezkûr Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı; yine Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazlardan maliyet ve rayiç bedeli belirlenemeyen taşınmazların, “Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazlardan sadece ekonomik olarak değerlendirmeye konu olanlar ile kamusal ihtiyaçlarda kullanılan taşınmazların, “Orta Malları” başlığı altında yer alan taşınmazların, “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların ve Bakanlık tarafından iz bedeli ile takip edilmesine karar verilen taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemleri düzenleyen 187’nci maddesinde ise maddi duran varlıklar hakkında; Taşınır Mal Yönetmeliği ve 13.9.2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerine göre işlem yapılacağı hususu düzenlenmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre belediyelerin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre kayıtlara alınması, ardından bu kayıtların Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ndeki hükümlere göre ilgili muhasebe hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede kamu idaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların bir kısmının Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre envanter ve değerleme işlemleri yapılmak suretiyle kayıtlara alınmadığı, bunun sonucunda muhasebe kayıtlarında 25-Maddi duran varlıklar hesap grubuna gerekli kayıtların tam ve doğru olarak yapılmadığı, böylece bu hesap grubunun hatalı bilgi içerdiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; Belediyeye ait olan tapulu taşınmazların Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün tüm Türkiye genelinde hizmet veren TAKBİS Zemin ID numaralarına göre kayıt altına alındığı,
İlgili taşınmazların maliyet bedeli belli olanların maliyet bedelleri, olmayanların ise ilgili ilçe belediyelerinden alınan harca esas emlak vergi değerleri üzerinden Otomasyon Sistemine kaydedildiği,
Mülkiyeti Belediyeye ait olan diğer taşınmazların ise rayiç bedellerinin belirlenmesine yönelik çalışmaların devam ettiği, rayiç bedelleri belirlenen taşınmazların Otomasyon Sistemine entegrasyonunun sağlandığı;
Belediye tarafından diğer kamu kurumlarına tahsis edilmiş olan taşınmazlara ilişkin taşınmaz bilgileri ve ilgili ilçe belediyeleri tarafından takdir edilmiş olanların otomasyon sistemine aktarıldığı, arsa rayiç bedellerinin belirlenmesine yönelik çalışmalara devam edildiği,
Ayrıca, diğer kurumlardan tahsisen alınan taşınmazlar için belirlenen kıymet takdir bedellerinin Büyükşehir Belediyesine gönderilen ilgili bedellerin Otomasyon Sitemine girişinin sağlandığı,
Aynı zamanda, bahse konu taşınmazların rayiç bedellerinin belirlenebilmesi için İlgili Daire Başkanlıklarından bu taşınmazlar üzerinde yapılmış veya yapılacak olan imalatların yüzölçümü ve güncel maliyet bilgilerinin hazırlanarak gönderilmesinin talep edildiği, gerekli bilgiler alındıkça Taşınmaz Mal Otomasyon Sistemine Entegrasyonunun sağlanarak mali tablolarda gösterilmesi için çalışmalara devam edildiği,
Anlaşılmaktadır.
Özetle; İdare tarafından bulguda belirtilen hususların sağlanması adına ilgili kurumlar ve birimler ile yazışmaların yapıldığı, yazışmalar neticesinde gelen cevaplara istinaden gerekli bilgiler alındıkça ilgili düzeltmelerin yapılacağı, Taşınmaz Mal Otomasyon Sistemine Entegrasyonun sağlanarak mali tablolarda gösterilmesi için çalışmalara devam edildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre kayıtlara alınması, ardından bu kayıtların Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ndeki hükümlere göre ilgili muhasebe hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir.