|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, taşınır işlemlerine dair mevzuatta belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Özellikle, bazı taşınırların hurdaya ayırma işlemlerinin tamamlanmadığı görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği’ne göre, ekonomik ömrünü tamamlayan veya kullanılamaz hale gelen taşınırların kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Ancak, 951 araçtan yalnızca 51’inin hurdaya ayırma işlemi gerçekleştirilmemiştir. Bu durum, kamu kaynaklarının değer kaybetmesine yol açmaktadır.
Ayrıca, taşınır kayıt yetkililerinden kefalet aidatı kesintisi yapılmadığı belirlenmiştir. 2489 sayılı Kefalet Kanunu’na göre, kamu idarelerinde görevli personelin kefalete tabi olması ve buna uygun olarak aidat kesintilerinin yapılması zorunludur. Ancak, yapılan incelemelerde bu kesintilerin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, bu kesintilerin yapılması ve kefalet sandıklarına yatırılması gerekmektedir. Sonuç olarak, taşınırların hurdaya ayırma işlemlerinin tamamlanması ve taşınır kayıt yetkililerinin kefalet aidatı kesintilerinin düzenlenmesi gerekmektedir. İdarenin, bu konularda gerekli adımları atacağına dair bir açıklama yaptığı belirtilmiştir. |
BULGU: Taşınır İşlemlerine İlişkin Mevzuatında Belirlenen Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Yapılan incelemelerde taşınır işlemlerine ilişkin olarak mevzuatında belirlenen bazı yükümlülüklerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
A. Bazı Taşınırların Hurdaya Ayırma İşlemlerinin Yapılmaması
İdare tarafından bazı taşınırların hurdaya ayırma işlemlerinin tamamlanmadığı görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde hurdanın ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle alınış amaçları doğrultusunda kullanılması imkânı kalmayan ya da tamiri mümkün veya ekonomik olmayan arızalar nedeniyle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılan taşınırlar ile üretim sırasında elde edilen kırpıntı, döküntü ve artık parçalar olduğu belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in “Kullanılmaz hale gelme, yok olma veya sayım noksanı nedeniyle çıkış” başlıklı 27’nci maddesinde ise tüketim malzemelerinin özelliklerinde, ağırlıklarında veya miktarlarında meydana gelen değişmeler nedeniyle oluşan fireler, sayımda noksan çıkan taşınırlar, çalınma, kaybolma gibi nedenlerle yok olan taşınırlar ya da yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar ile canlı taşınırın ölmesi halinde “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Taşınır İşlem Fişi” düzenlenerek kayıtlardan çıkarılacağı hususları düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede; Kurum mülkiyetindeki 951 araçtan Belediye envanterinde bulunan 30 adet çeşitli tip ve modeldeki araçlar ile iş makinelerinin trafikten çekilme işlemi yapıldıktan sonra satılabilir durumda olanların 2886 sayılı ihale kanununa göre satış ihalesinin yapılmasına, ekonomik ömrünü tamamlayan ve hurdaya ayrılan 51 adet aracın Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi (MKE) Geri Dönüşüm İşletme Müdürlüğüne verilmesi; Belediye Meclisinin 13.08.2024 tarih ve 503 sayılı Kararıyla kabul edilmiştir. Ancak bu karardan sonra herhangi bir işlemin yapılmadığı görülmüştür.
951 araçtan 51 tanesinin ekonomik ömrünü tamamlamış veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle alınış amaçları doğrultusunda kullanım imkânı kalmayan ya da tamiri mümkün veya ekonomik olmayan arızalar nedeniyle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılan nitelikte olduğu fakat bahsi geçen 51 taşıtın hurdaya ayırma işlemlerinin yapılmadığı, böylece her biri birer kamu kaynağı olan bahse konu taşınırların hurda ambarına gönderilmemesi sonucu değer kaybına uğradığı tespit edilmiştir.
B. Taşınır Kayıt Yetkililerinden Kefalet Aidatı Kesilmemesi
İdare tarafından taşınır kayıt yetkililerinden kefalet aidatı kesintisi yapılmadığı görülmüştür.
06.06.1934 Tarih ve 2720 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2489 sayılı Kefalet Kanunu’nun 1’inci maddesinde; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlarda para, menkul kıymet ve ayniyatı alıp veren ve elinde tutan; memur, sözleşmeli personel ve işçiler (geçici işçiler hariç) için müteselsil kefalet usulünün kabul edildiği ve bu maksatla Kefalet Sandığı kurulduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 13’üncü maddesinde ise; bu Kanun dışında kalan belediyeler dâhil devlet teşekkülleri için gerekirse bu Kanunda yazılı esaslar dâhilinde bir veya birkaç kefalet sandığı kurulabileceği ve bu konuda bir düzenleme yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu amaçla 16.02.1935 tarih ve 2931 Sayılı Resmî Gazete’de Hususi İdareler ve Belediyeler Kefalet Sandığı Nizamnamesi yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İlgili Nizamname’ nin 1’inci maddesinde, özel idare ve belediyelerde para ve menkul kıymetleri alıp veren ve elinde tutan memur ve müstahdemler için müteselsil kefalet uygulamak amacıyla İçişleri Bakanlığına bağlı kamu tüzel kişiliğine haiz Hususi İdareler ve Belediyeler Kefalet Sandığı kurulduğu belirtilmiştir.
Aynı Nizamname’nin 11’inci maddesinde ise kefalete bağlı olanlar sayılmıştır. Buna göre il özel idareleri ve belediyelerde para ve menkul kıymetler ile ayınları alıp veren, elinde tutan ve bunların girmesinden, çıkmasından ve saklanmasından sorumlu olan veznedar, tahsildar, ambar ve tevzi memurlarının müteselsil kefalete tabi oldukları belirtilmektedir.
Ayrıca 03.12.2009 tarih ve 27421 sayılı Resme Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin (Sıra No:30) “Taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin kefalete bağlanması” başlıklı 3’üncü bölümünde; kamu idarelerinde görevlendirilen taşınır kayıt yetkililerinin de kefalete bağlanarak aylık ve ücretlerinden 2489 sayılı Kanun’un değişik 2’nci maddesinde belirtilen tutarda kefalet aidatı kesilmesi ve Kefalet Sandığı hesabına gönderilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Taşınır kayıt yetkilileri idarenin harcama birimince edinilen taşınırları teslim alıp sorumlulukları altındaki ambarlarda muhafaza ettikleri için Kefalet Kanunu’na göre kefalete tabi olacaklardır. Kefalet aidatı olan miktar yukarıdaki belirtilen madde uyarınca tespit edilerek her ay maaşlarından kesilip kurumlarınca kefalet sandıklarına yatırılacaktır.
Yapılan incelemelerde, idare tarafından taşınır kayıt yetkililerinden kefalet aidatı kesintisi yapılmadığı görülmüştür. Devam eden süreçte belirtilen hükümler gereği kefalet aidatı tutarının miktarı tespit edilerek kesintilerin yapılması ve kefalet sandıklarına yatırılması gerekmektedir.
Kurum mülkiyetindeki 951 araçtan
-Belediye envanterinde bulunan 30 adet çeşitli tip ve modeldeki araçlar ile iş makinelerinin trafikten çekilme işlemi yapıldıktan sonra satılabilir durumda olanların 2886 sayılı ihale kanununa göre satış işlemlerinin yapılması,
-Ekonomik ömrünü tamamlayan ve hurdaya ayrılan 51 adet aracın Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi (MKE AŞ)’ye satış suretiyle devrinin yapılması,
-Ayrıca taşınır kayıt yetkililerinden kefalet aidatı kesintilerinin yapılması, gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle; bulgu konusu edilen hususlardan, hurdaya ayırma işlemleri ile ilgili olarak gelecek dönemde ilgili araçların envanterden çıkarılmasının ilgili prosedürler ve yasal gereklilikler dikkate alınarak tamamlanacağı, taşınır kayıt yetkilisi olarak görev yapan personelin tespitinin yapıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılan bütün taşınırların hurdaya ayırma işlemlerinin yapılması, önceki yıllarda ortaya çıkmış taşınır hurdalarının MKE AŞ’ye satış suretiyle devrinin yapılması gerekmektedir.