|
ÖZET: Belediyenin, görev ve sorumluluk alanı dışında harcama yapması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi gereğince, belediyeler yalnızca kendi görev alanlarına giren konularda harcama yapabilir. Bu bağlamda, Kars İli Susuz ve Selim İlçelerine yönelik olarak üstyapı eksikliklerinin giderilmesi amacıyla yapılan kilitli parke taşı alımı, belediyenin yetki sınırlarını aşmaktadır. Kanunun 14. maddesi, belediyenin görev ve sorumluluklarının yalnızca kendi sınırları içinde geçerli olduğunu belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, belediyenin bu iki ilçeye toplam 3.300.000 TL tutarında parke taşı alımı gerçekleştirdiği görülmüştür. Kamu İdaresi, bu işlemin mahalli idareler arası dayanışma kapsamında ve geçici bir destek olarak yapıldığını savunsa da, söz konusu ilçelerin Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin görev alanında olmaması nedeniyle bu yardımın mevzuata aykırı olduğu ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, belediyenin yalnızca kendi yetki alanında faaliyet göstermesi ve diğer belediyelere ait ihtiyaçları karşılamaktan kaçınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamak adına büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediyenin Görev ve Sorumluluk Alanı Dışındaki Yerlere Harcama Yapması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye tarafından 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi dayanak gösterilerek görev ve sorumluluk alanı dışında bulunan Kars İli Susuz ve Selim İlçelerine üstyapı eksikliklerinin giderilmesi amacıyla kilitli parke taşı alımı yapıldığı tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde;
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmüne göre belediye, mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilmekte ve geçici olarak araç ve personel temin edebilmektedir. Ancak belediyenin söz konusu işleri yapabilmesi için bu işlerin Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasına göre görev ve sorumluluk alanına girmesi gerekmektedir.
5393 sayılı Kanunun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; Belediyenin görev ve sorumlulukları “mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla” denilerek tek tek sayılmıştır. Yine aynı maddede “belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanının sadece belediye sınırlarını kapsadığı” da hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla Kanun’un 14’üncü maddesi belediyenin görev ve sorumluluk alanını mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla belirlemiş, bir de “belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar” denmek suretiyle görev ve sorumluluk alanını coğrafik olarak belediye sınırları ile sınırlandırmıştır.
Dolayısıyla, belediyenin görev ve sorumluluk alanı dışında bulunan mahallî idareler ile merkezi idarelerin asligörev ve hizmetlerini yerine getirmesi için gerekli olan ayni ihtiyaçlarını karşılayabilmesi mümkün değildir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından Kars İli Susuz ve Selim İlçelerine 3.300.000,00 TL tutarında kilitli parke taşı alımı yapıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi göndermiş olduğu cevapta 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesi uyarınca başka bir belediyeye destek olmak üzere geçici ve tek seferlik, mahalli idareler arası dayanışma kapsamında parke malzemesi temini yapıldığını, söz konusu işlemin mevzuata ve kamu yararına uygun olduğunu, yapılan yardımın bütçe imkanları ölçüsünde olup mali dengelerini bozmadığını ifade etmiştir.
Yukarıda da ifade edildiği üzere, Belediyenin 5393 sayılı Kanunun 75’inci maddesinin birinci fıkrasına göre başka bir belediyenin ayni ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için söz konusu ihtiyaçların görev ve sorumluluk alanına girmesi gerekmektedir. Kars İli Selim ve Susuz İlçeleri, Aydın Büyükşehir Belediyesinin görev ve sorumluluk alanı içinde olmadığından yapılan ayni yardım mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Sonuç olarak, Belediyenin görev ve sorumluluk alanlarında faaliyet göstermesi, görev ve sorumluluk alanları dışında harcama yapmaması gerekmektedir.