|
ÖZET: Belediyenin taşınmazları için yapılan değer artırıcı harcamaların, ilgili duran varlıkların kayıtlı değerine eklenmesi gerektiği, ancak bu harcamaların doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların, varlığın değerini artıracak şekilde aktifleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı tebliğ, belirli tutarları aşan değer artırıcı işlemlerin maliyet bedeline eklenmesini ve yıl sonunda bu tutar üzerinden amortisman ayrılmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, belediyeye ait taşınmazlar için 114.000 TL’yi aşan toplam 7.208.519 TL tutarındaki harcamaların, ilgili hesaplara kaydedilmediği ve doğrudan giderleştirildiği belirlenmiştir. Bu durum, bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda hatalara yol açmıştır. Kamu İdaresi ise, bu harcamaların doğrudan giderleştirilmeyip ilgili hesaplara eklenmesi gerektiğini kabul etmiştir. Sonuç olarak, mali tabloların doğruluğunu sağlamak amacıyla değer artırıcı harcamaların, doğrudan giderleştirilmek yerine taşınmazların maliyet değerine eklenmesi ve yıllar içinde amortismana tabi tutulması gerekmektedir. Bu uygulama, belediyenin mali durumunun daha doğru bir şekilde yansıtılmasını sağlayacaktır. |
BULGU: Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Gider Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin taşınmaz malları için yapılan değer artırıcı nitelikteki harcamaların, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenerek aktifleştirilmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25’inci maddesi ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesine göre; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Konuya ilişkin olarak çıkarılan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesine göre dayanıklı taşınırlar ve taşınmazlar için belirli tutarı aşan değer arttırıcı işlemlerin duran varlığın maliyet bedeline eklenmesi ve yıl sonunda toplam tutar üzerinden aynı şekilde amortisman ayrılması gerekmektedir. Söz konusu Tebliğ’de belirtilen limitler Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 07.11.2023 tarihli Kararı ile güncellenerek dayanıklı taşınırların her biri için 52.000 TL’ye, taşınmazların her biri için 114.000 TL’ye çıkarılmıştır.
Yapılan incelemelerde, Belediyeye ait taşınmazların değerini, kullanım süresini ve hizmet kalitesini artıracak nitelikte olan ve 114.000,00 TL’yi aşan toplam 7.208.519,00 TL tutarındaki harcamaların 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabına kaydedilmediği, 630.03.07.03.90 Diğer Bakım ve Onarım Giderleri, 630.03.08.01.90 Diğer Hizmet Binası Bakım ve Onarım Giderleri ile 630.03.08.06.01 Yol Bakım ve Onarım Giderleri Hesaplarına borç kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği, dolayısıyla anılan hesaplar itibarıyla Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, Tebliğ’de belirtilen limitlerin üzerinde yapılan değer attırıcı harcamaların doğrudan giderleştirilmeyip ilgili hesapların kayıtlı değerine ekleneceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, bilançoda 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabının 7.208.519,00 TL eksik ve faaliyet sonuçları tablosunda giderler 7.208.519,00 TL fazla gözükmektedir. Bu itibarla, mali tabloların tam ve doğru bilgiyi içermesini teminen, değer artırıcı harcamaların doğrudan giderleştirilmeyerek taşınmazların maliyet değerine eklenmesi ve ekonomik ömrü dikkate alınmak suretiyle yıllar itibariyle amortismana tabi tutulması gerekmektedir.