|
ÖZET: İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Diğer kamu kurumları tarafından tahsis edilen bu taşınmazların, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine uygun olarak muhasebe sistemine kaydedilmediği tespit edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı tebliğde, taşınmazların izlenmesi için gerekli hesapların nasıl kaydedileceği açıklanmıştır. Ancak, idare tarafından tahsisli kullanılan 42 taşınmaza ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı gözlemlenmiştir.
Tahsis işlemlerinin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi, kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde sunulabilmesi için kritik öneme sahiptir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in ilgili maddeleri, tahsisli taşınmazlarla ilgili giderlerin tahsis edilen kurum tarafından karşılanması gerektiğini belirtmektedir. Bu durum, taşınmazların mali yükümlülükleri açısından da önem taşımaktadır. Önceki yıl yapılan Sayıştay denetiminde de aynı bulgulara rastlanmış olmasına rağmen, idare tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu İdaresi, tahsisli taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılması için gerekli çalışmaların başlatılacağını ifade etmiştir. Ancak, mevcut durum nedeniyle mali raporlar ve tablolar, 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ve 500 Net Değer Hesabı açısından güvenilir bilgi sunmamaktadır. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Diğer kamu kurumları tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188, 189, 190, 191, 192 ve 193’üncü maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 41 sıra no.lu Tebliği yayımlanmış ve yardımcı hesaplar belirlenerek merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planına eklenmiştir. Tebliğ’e göre taşınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500 Net Değer Hesabına borç, ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilecektir. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir.
Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir. Bununla birlikte 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli taşınmaza ilişkin giderler” başlıklı 7’nci maddesi uyarınca; tahsisli taşınmazlar ile ilgili her türden giderin tahsis yapılan kurum tarafından karşılanması ve bu kapsamdaki muhasebe kayıtlarının tesis edilen bu işlemlere göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tahsisli taşınmazlara ilişkin bilginin muhasebe kayıtlarında yer alması, İdarenin tahsise konu taşınmazları üzerindeki mali yükümlülükleri açısından da önem arz etmektedir.
Taşınmazlar üzerinde yapılan incelemelerde; İdare tarafından tahsisli olarak kullanılan 42 adet taşınmaza ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında; ilgili birimler tarafından gerekli çalışmalar yapılarak, tahsis edilen taşınmazlar ile tahsisli kullanılan taşınmazların ilgili hesaplara kaydedileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Kurum tarafından tahsise konu edilen taşınmazlara yönelik muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle mali rapor ve tablolarda 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ve 500 Net Değer Hesabı doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.