|
ÖZET: Burdur İl Özel İdaresine, emlak vergisi mükelleflerinden tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının gönderilmediği belirlenmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca, belediyeler emlak vergisinin %10’u oranında katkı payı tahsil etmekte ve bu miktar, kültürel varlıkların korunması amacıyla özel hesaplarda biriktirilmektedir. Ancak, ilgili belediyelerin bu tahsilatları zamanında il özel idaresine iletmemesi, gecikme zammı ve kamu zararı riski doğurmaktadır.
Denetim raporuna göre, 31 Aralık 2024 itibarıyla Burdur İl Özel İdaresine gönderilmeyen katkı payı miktarı 480.010,66 TL olarak tespit edilmiştir. Bu durum, belediyelerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmediği anlamına gelmekte ve ilgili idarelerin, tahsil edilen katkı paylarını belirlenen süre içinde iletmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu idaresi, tahsilatların zamanında yapılması için gerekli adımları atacaklarını belirtmiştir. Sonuç olarak, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının zamanında ödenmesi, hem yasal bir zorunluluk hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte, belediye başkanlarının sorumluluklarını yerine getirmesi ve gerekli ödemeleri yapması beklenmektedir. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının İlgili İdareye Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından emlak vergisi mükelleflerinden emlak vergisinin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı payının Burdur İl Özel İdaresine ödenmediği tespit edilmiştir.
2863 sayılı Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanması ve Katkı Payı” başlıklı 12’nci maddesine göre, Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u oranında Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilmekte ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmektedir.
Tahsil edilen miktar, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanmakta ve bu miktar; il özel idaresince ve belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, plânlama ve uygulama konularında kullanılmaktadır.
Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilmektedir. Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 274’üncü maddesine göre diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatların 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı içerisinde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı bu kapsamda değerlendirilmekte olup, tahsil edilen payın 362 nolu hesapta takip edilmesi gerekmektedir.
Konu ile ilgili yerinde yapılan denetimde, 31.12.2024 tarihi itibariyle Burdur İl Özel İdaresine gönderilmeyen 480.010,66 TL kültür varlıkları katkı payı bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durum, gecikme cezası uygulanma riskini gündeme getirmekte olup, böyle bir durumda kamu zararı ortaya çıkacağı unutulmamalıdır.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, taşınmaz kültür varlıklarına ilişkin yapılan tahsilatların ilgili kuruma gönderilmesiyle ilgili gerekli işlemlere başlandığı ifade edilmiştir. Bundan sonraki süreçte, yapılan tahsilatların yasal sürelerde Burdur İl Özel İdaresine gönderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.