|
ÖZET: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından gönderilen tahsisli ödeneğin, belirlenen amaçlar dışında kullanıldığı tespit edilmiştir. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, bu ödeneğin afet riski altındaki alanların iyileştirilmesi ve güvenli yaşam alanları oluşturulması amacıyla tahsis edilmesini öngörmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, Kamu İdaresi’nin bu ödeneği cari harcamalar için kullandığı ortaya çıkmıştır.
Denetim raporuna göre, 22.10.2024 tarihli yazı ile Kamu İdaresine 10.000.000 TL kaynak tahsis edilmiş, ancak bu kaynağın özel bir banka hesabı açılmadan mevcut cari harcama hesabına aktarıldığı görülmüştür. Aktarılan tutarın büyük bir kısmı, çeşitli banka kredilerinin ödenmesi ve fatura ödemeleri gibi cari harcamalar için kullanılmıştır. Bu durum, tahsis edilen kaynağın amacına uygun bir şekilde kullanılmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, bu durumun farkında olarak, tahsisli ödenek işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi ve kaynakların amacına uygun olarak harcanması konusunda daha fazla dikkat göstereceğini belirtmiştir. 6306 sayılı Kanun kapsamında tahsis edilen kaynakların, belirlenen hedefler doğrultusunda kullanılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Tarafından Gönderilen Tahsisli Ödeneğin Tahsis Amacı Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Kamu İdaresine gönderilen tahsisli ödeneğin amacı dışında cari harcamalar için kullanıldığı görülmüştür.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, bu Kanun’un amacının; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiş ve kanunun diğer maddelerinde amaç kapsamında düzenlemelere yer verilmiştir.
Aynı Kanun’un “Dönüşüm Gelirleri” başlıklı 7’nci maddesinde; 09.08.1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu gereğince, çevre katkı payı ve idari para cezası olarak tahsil edilerek genel bütçeye gelir kaydedilecek tutarın yüzde ellisinin ve 31.08.1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 2’nci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre Hazine adına orman dışına çıkarılan yerlerin satışından elde edilen gelirlerin yüzde doksanını geçmemek üzere Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen orana tekabül eden tutarın Kentsel Dönüşüm Başkanlığı bütçesine kanunda öngörülen amaçlarda kullanılmak üzere ödenek olarak öngörüleceği, bu ödeneğin Başkanlık muhasebe birimi adına açılan dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılmak suretiyle kullanılacağı düzenlenmiştir. Aynı maddenin 12’nci fıkrasında Bakanlığın bu Kanun kapsamındaki uygulamalarda kullanılmak üzere dönüşüm projeleri özel hesabından TOKİ, İdare (Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler, bu sınırlar dışında il özel idareleri, büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri ve Bakanlık tarafından yetkilendirilmesi hâlinde büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeleri) ve İller Bankası Anonim Şirketine kaynak aktarabileceği belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Kentsel Dönüşüm Başkanlığı bütçesine 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki işler için ödenek ayrıldığı, söz konusu ödeneğin dönüşüm projeleri özel hesabı aracılığıyla kullanılacağı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın dönüşüm projeleri özel hesabından kanunda belirtilen amaçlar kapsamında kullanılmak üzere belediyelere kaynak aktarabileceği görülmektedir.
Yapılan incelemede, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Kamu İdaresine gönderilen 22.10.2024 tarihli yazı ile söz konusu Kanun kapsamındaki işlerde kullanılmak Kamu İdaresine 10.000.000,00 TL kaynak tahsis edildiği, söz konusu kaynağın aktarılması için özel bir banka hesabının açılmasının istendiği, ancak Kamu İdaresi tarafından özel bir banka hesabı açılmadan cari harcamalarda kullanılan banka hesabının Bakanlığa bildirildiği ve 5.000.000,00 TL’nin bu hesaba aktarıldığı görülmüştür. Söz konusu tutar banka hesabına geldikten sonra bu tutarın 3.046.546,44 TL’si ile nakit ihtiyacı için çekilen çeşitli banka kredilerinin borçlarının ödendiği, 1.905.513,56 TL’si ile fatura ödendiği ve 47.940,00 TL’si ile de aile cüzdanı bedeli ödemesi yapıldığı, böylelikle aktarılan kaynağın tahsis amacı dışında, cari harcamalar için kullanıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, İdare tarafından tahsisli ödenek işlemlerinin mevzuata uygun olmasına daha fazla özen gösterileceği ve amacına uygun olarak harcanmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından 6306 sayılı Kanun kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tahsis edilen kaynakların amacı dışında kullanılmaması gerekmektedir.