|
ÖZET: Kamu İdaresi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, mal ve hizmet alımlarını kısımlara bölerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre, aynı ihale konusu işlerin açık ihale usulü ile ihale edilmesi gerekmektedir. Kanun’un 5’inci maddesi, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla alımların kısımlara bölünemeyeceğini belirtirken, 22’nci maddesi doğrudan temin usulünü belirli limitler çerçevesinde düzenlemektedir.
Yapılan incelemelerde, Kamu İdaresi’nin benzer ihtiyaçları, 22/d maddesindeki limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara ayırarak doğrudan temin yoluyla karşılaması dikkat çekmiştir. Örneğin, elektrik malzemesi alımları ve temizlik hizmetleri gibi kalemler, benzer tarihlerde ve aynı ihale kapsamında kısımlara bölünerek gerçekleştirilmiştir. Bu durum, Kamu İhale Kanunu’nun ihale usullerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu İdaresi, gelecekteki satın alma süreçlerinde ihtiyaçların birleştirilerek açık ihale yöntemiyle gerçekleştirilmesine özen göstereceğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, benzer nitelikteki ihtiyaçların doğrudan temin yerine, yasal çerçevede belirlenen ihale usulleri ile temin edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Parasal Limitlerin Altında Kalmak Amacıyla Mal ve Hizmet Alımlarının Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin Yöntemi ile Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından aynı ihale konusu iş içerisinde yer alabilecek alımların, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen temel ihale usulü olan açık ihale usulü ile ihale edilmesi gerekirken kısımlara bölünmek suretiyle doğrudan temin (22/d) yöntemi ile gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği ve yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu vurgulanmıştır.
Anılan Kanun’un “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 2024 yılı için 622.756,00 TL, diğer idarelerin 207.453 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarının ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği hükme bağlanmıştır.
Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal Limitler Kapsamında Yapılacak Alımlar ile Temsil Ağırlama Faaliyetleri Kapsamında Yapılacak Alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında Kurum tarafından her yıl güncellenen parasal limitleri aşmayan mal ve hizmet alımları ve yapım işleri ile temsil ağırlama faaliyetleri için yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin mal ve hizmet alımları Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapılabileceği; dördüncü fıkrasında ise Kanun’un 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçlar, parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından, birbirine yakın tarihlerde ve aynı ihale içerisinde karşılanabilecek ihtiyaçların 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesindeki limitin altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek doğrudan temin yoluyla karşılandığı tespit edilmiştir. Söz konusu alımlara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 8: Kısımlara Bölünen Mal ve Hizmet Alımlarından Örnekler
| Alım Yöntemi |
Alım Tarihi |
Alınan Mal veya Hizmetin Konusu | KDV Hariç Tutar (TL) | Benzer İşlerin Toplam Tutarı (TL) |
| 22/D | 25.10.2024 | Belediye sınırlarında bulunan parkların elektrik tadilat işlerinde kullanılmak üzere elektrik malzemesi alımı | 600.009,45 | 1.214.509,45 |
| 22/D | 11.12.2024 | Park ve Bahçeler Müdürlüğüne elektrik malzemesi alımı | 614.500,00 | 1.214.509,45 |
| 22/D | 10.12.2024 | Millet konağı ve taziye evlerinin temizliği ve halılarının yıkanması | 610.000,00 | 1.205.000,00 |
| 22/D | 10.12.2024 | Millet konaklarının halılarının yıkanması | 595.000,00 | 1.205.000,00 |
| 22/D | 15.10.2024 | Belediyeye ait binanın tadilat, tamirat ve boya işleri | 615.000,00 | 1.153.000,00 |
| 22/D | 22.10.2024 | Belediyeye ait ana bina ve ek binada tadilat, tamirat ve boya işleri | 538.000,00 | 1.153.000,00 |
Kamu İdaresi cevabında, bundan sonraki satın alma süreçlerinde ihtiyaçların birleştirilerek, açık ihale yöntemiyle yapılmasına hassasiyet gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından aynı ihale içerisinde karşılanabilecek benzer nitelikteki ihtiyaçların, sınırın altında kalmak için kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle karşılanması yerine Kanun’da yer alan temel ihale usulleri ile temin edilmesi gerekmektedir.