|
ÖZET: Tahsildarların, idare gelirlerini zamanında idarenin banka hesabına yatırmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, büyükşehir olmayan il kapsamındaki ilçe belediyelerinde, tahsilat tutarlarının yasal sınırları aşmasına rağmen, tahsilat makbuzlarına dayalı irsaliyelerin süresi içinde düzenlenmediği ve yatırılmadığı gözlemlenmiştir. Belediye Tahsilat Yönetmeliği’nin 10. maddesi, tahsildarların tahsil ettikleri paraları belirli süreler içinde yatırmalarını zorunlu kılmaktadır. Nüfusu 10.000’in altında olan yerlerde, tahsilat tutarının 8.800 TL’yi geçmesi durumunda, 15 günlük süre beklenmeden yatırılması gerekmektedir.
Örnekler incelendiğinde, tahsildarların tahsilat tutarlarının bu sınırları aştığı ve bazen 15 günlük süreyi de geçirdiği görülmektedir. İdarenin açıklamasında, tahsildarların yasal süreler hakkında bilgi eksikliği nedeniyle bu hatanın meydana geldiği belirtilmiştir. Ancak, bu durumun farkına varıldığında, nakit tahsilatların yasal süresinde yatırılmaya başlandığı ifade edilmektedir. İdarenin, tahsilatların zamanında yatırılmasını sağlamak amacıyla gerekli önlemleri alması ve banka kartı ile kredi kartı ile yapılan tahsilatları da süresinde hesaplarına geçirmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu sayede, komisyon ve faiz giderlerinin önüne geçilmesi ve mali planlamanın daha etkin bir şekilde yapılması hedeflenmektedir. |
BULGU: Tahsildarların Tahsil Ettikleri İdare Gelirlerini Süresi İçinde İdarenin Banka Hesabına Yatırmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare gelirlerini nakden tahsil eden tahsildarların tahsilat tutarları yasal sınırı ve süreyi aşmasına rağmen, tahsilat makbuzlarına dayalı irsaliyeleri süresi içinde düzenlemedikleri ve süresi içinde İdarenin banka hesabına yatırmadıkları görülmüştür.
Belediye Tahsilat Yönetmeliği (RG: 21.03.1958/9864)’nin 10’uncu maddesinde, “(Değişik R.G.13.1.1993-21464) Belediye tahsildarları tahsil ettikleri paraları 15 günde bir vezneye veya Belediye hesabının bulunduğu bankaya yatırırlar. / Ancak tahsilat tutarının son genel nüfus sayımına göre nüfusu 10.000’e kadar olan yerlerde, 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’nun 83 üncü maddesinin (A) bendinin (a) alt bendi uyarınca, her yıl Bütçe Kanunu ile illerde ita amiri mutemetleri için belirlenen avans limitinin 2 katını, nüfusu 10.000’den fazla olan yerlerde ise, bu limitin 4 katını geçmesi halinde 15 günlük süre beklenmeden vezneye veya bankaya yatırılması zorunludur.” kuralına yer verilmiş; 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (İ) Cetvelinde ise, 5018 sayılı Kanunun 35’inci maddesinin birinci fıkrasına göre, yapım işleri ile mal ve hizmet alımları için; “1 – İllerde, kuruluş merkezlerinde, büyükşehir belediye sınırları içindeki ilçeler ve nüfusu 50 bini geçen ilçelerde 8.600” ve “2 – Diğer ilçelerde 4.400” TL avans sınırı belirlenmiştir.
Bu düzenlemelere göre, İdare gelirlerini nakit olarak tahsil eden tahsildarların tahsilat tutarı, 2024 yılı ita amiri avans sınırı, nüfusu 10 binin altında olan ilçelerde 4.400 TL’nin iki katı olan 8.800 TL’yi geçmesi halinde 15 günlük süreyi beklemeden İdarenin (veznesi olmadığı ve 100-Kasa hesabı kullanılmadığı için) banka hesabına yatırması gerekmektedir.
Buna karşın aşağıdaki örneklerde görüldüğü üzere, tahsildarların tahsilat tutarları 8.800 TL sınırını geçmesine ve hatta bazen 15 günlük süreyi de aşmasına rağmen, tahsilat makbuzlarına dayalı irsaliyeleri süresi içinde düzenlemedikleri ve süresi içinde İdarenin banka hesabına yatırmadıkları görülmüştür.
İrsaliyenin Muhasebe İşlem Fişinin
| Tarihi/ Numarası | Tutarı | Tarihi | Numarası | Tutarı |
| 16.01.2024/2 | 20.846,44 | 31.01.2024 | 20.846,44 | |
| 18.01.2024/3 | 41.294,00 | 31.01.2024 | 41.294,00 | |
| 02.02.2024/7 | 12.900,00 | 29.02.2024 | 12.900,00 | |
| 16.02.2024/8 | 20.192,26 | 29.02.2024 | 20.192,26 | |
| 27.02.2024/10 | 25.490,36 | 29.02.2024 | 25.490,36 | |
| 05.03.2024/15 | 12.523,62 | 29.03.2024 | 12.523,62 | |
| 11.03.2024/17 | 132.415,62 | 29.03.2024 | 132.415,62 | |
| 15.03.2024/18 | 25.225,00 | 29.03.2024 | 25.225,00 | |
| 22.03.2024/19 | 14.558,39 | 29.03.2024 | 14.558,39 |
| 05.04.2024/24 | 77.536,00 | 30.04.2024 | 77.536,00 | |
| 02.05.2024/33 | 73.879,01 | 31.05.2024 | 73.879,01 | |
| 03.05.2024/34 | 10.602,14 | 31.05.2024 | 10.602,14 | |
| 10.05.2024/35 | 14.716,87 | 31.05.2024 | 14.716,87 | |
| 15.05.2024/36 | 43.013,89 | 31.05.2024 | 43.013,89 | |
| 20.05.2024/28 | 10.029,25 | 31.05.2024 | 10.029,25 | |
| 21.05.2024/37 | 29.549,82 | 31.05.2024 | 29.549,82 | |
| 24.05.2024/40 | 27.955,79 | 31.05.2024 | 27.955,79 | |
| 16.06.2024/46 | 22.043,80 | 30.06.2024 | 22.043,80 | |
| 19.01.2024/1 | 10.009,59 | 31.01.2024 | 10.009,59 | |
| 21.02.2024/7 | 9.238,20 | 29.02.2024 | 9.238,20 | |
| 26.03.2024/14 | 9.027,24 | 29.03.2024 | 9.027,24 | |
| 24.04.2024/20 | 13.746,02 | 30.04.2024 | 13.746,02 | |
| 28.06.2024/38 | 47.409,76 | 30.06.2024 | 47.409,76 | |
| İdarenin | cevabında, Belediyede gelirleri | nakden tahsil | eden | tahsildarların günlük |
tahsilatları idarenin banka hesabına yasal süresinde yatırmaları gerektiğini bilmedikleri için, bu hatanın sehven meydana geldiği; bu olayın farkına varıldığı günden itibaren artık nakit tahsilatların yasal süresi içerisinde idarenin ilgili banka şubesi hesabına yatırıldığı; banka kartı ve kredi kartı ile yapılan tahsilatlar için bankaya resmi yazı ile talimat geçilerek, komisyon /faiz gideri ödenmesinin önüne geçildiği ve bundan sonra daha dikkatli olunacağı ifade edilmektedir.
İdarenin bu hatalı uygulamaya son vererek, tahsildarlar tarafından tahsil edilen İdare gelirlerinin, Belediye Tahsilat Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesi uyarınca yılları bütçe kanununa ekli (İ) Cetvelindeki ita amiri avans sınırının iki katını geçmesi durumunda 15 günlük süre beklenmeden İdarenin banka hesabına yatırılmasının sağlanması ve İdarenin nakit planlamasını iyi yapıp banka kartı ve kredi kartı ile yaptığı tahsilatları süresinden önce hesaplarına geçirip komisyon/faiz giderine neden olmaması gerektiği değerlendirilmektedir.