|
ÖZET: Mevduat faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesi sürecinde, brüt tutar yerine net tutarın kullanıldığı tespit edilmiştir. 23.12.2014 tarihli Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, gelir ve giderlerin netleştirilmeden kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, kamu idarelerinin gelir ve gider işlemlerinin tahakkuk esasına dayalı olarak izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 27.05.2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de, banka hesaplarına aktarılan faiz tutarlarının doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiğini ifade etmektedir.
Yapılan incelemelerde, 1.870.260,18 TL tutarında mevduat faiz geliri elde edildiği, ancak bu gelirin %15 gelir vergisi stopajı düşüldükten sonra 1.626.313,20 TL net tutar üzerinden kaydedildiği belirlenmiştir. Vergi tutarının giderleştirilmediği ve dolayısıyla brüt tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, bulgulara ilişkin gerekli işlemlerin yapıldığını belirtse de, 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etki yaratmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, mevduat faizlerinin yanlış bir şekilde net tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi, 2024 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda 600 Gelirler Hesabında ve 630 Giderler Hesabında toplam 243.946,98 TL eksik gösterilmesine yol açmıştır. Bu durum, muhasebe süreçlerinde dikkat edilmesi gereken önemli bir hususu ortaya koymaktadır. |
BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Mevduatlardan elde edilen faiz gelirlerinin, brüt tutar yerine net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür.
23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayri Safilik İlkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde; gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet sonuçları tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemlerinin tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izleneceği; gelir ve gider hesaplarının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsus olduğu ifade edilmiştir.
27.05.2016 tarih ve mükerrer 29744 sayılı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabının işleyişinin anlatıldığı 57’nci maddesinde; idarenin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının bu hesaba, tevkifat tutarlarının ise 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Belediyenin muhasebe verileri ve banka hesap hareketleri üzerinde yapılan incelemede; faaliyet dönemi içinde toplam 1.870.260,18 TL mevduat faiz geliri elde edildiği ancak bu gelire ilişkin %15 gelir vergisi stopajı düşülerek 1.626.313,20 TL net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği ve vergi tutarının giderleştirilmediği tespit edilmiştir.
Buna göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan brüt tutar üzerinden 600.05.01.09.03 Gelirler Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 630.03.04.03.01 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bulgu konusu hususa yönelik 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarında tespit edilen hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, mevduat faizlerinin hatalı olarak net tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi, 2024 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda 600 Gelirler Hesabında izlenen mevduat faizleri ve 630 Giderler Hesabında izlenen vergi ödemeleri ve benzeri giderlerin 243.946,98 TL eksik tutarla gösterilmesine neden olmuştur.