|
ÖZET: Kiralarını zamanında ödemeyen kiracılara yönelik gerekli işlemlerin yapılmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Raporda, kiracıların sözleşme ve şartname hükümlerine uymadığı durumlarda, sözleşmelerinin feshedilmediği ve bu kiracıların ihale yasaklısı yapılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bildirimde bulunulmadığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri, kiracıların yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda kesin teminatın gelir kaydedileceğini ve sözleşmenin feshedileceğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, kiraya verilen 230 taşınmazdan 56’sının kiracısının kira ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediği, ancak bu kiracıların sözleşmelerinin feshedilmediği ve ihale yasaklısı yapılması için gerekli bildirimlerin yapılmadığı görülmüştür. Kamu İdaresi, kiralama işlemlerinin belediye encümen kararı ile gerçekleştirildiğini belirterek, 2886 sayılı Kanun’un bazı hükümlerinin uygulanamadığını ifade etmiştir. Ancak, bu durumun 2886 sayılı Kanun’un geçerliliğini etkilemeyeceği açıktır. Sonuç olarak, kamu idaresinin, sözleşme ve şartname hükümlerine uymayan kiracıların sözleşmelerinin feshi ve ihale yasaklısı yapılması için gerekli bildirimleri yapması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, gelecekteki kiralama işlemlerinde, ilgili yasal düzenlemelere uygun hareket edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kiralarını Süresinde Ödemeyen Kiracılara Yönelik Gerekli İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracılarının sözleşmelerinin feshedilmediği ve bunların ihale yasaklısı yapılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirimde bulunulmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Kanun’un “Müteahhit veya Müşterinin Sözleşmenin Bozulmasına Neden Olması” başlıklı 62’nci maddesinde; sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği, gelir kaydedilen kesin teminatın, müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilmeyeceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “İdarelerce İhalelere Katılmaktan Geçici Yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verileceği ve bu kararların Resmi Gazete’de ilan ettirileceği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işleneceği; beşinci fıkrasında ise, ihaleyi yapan idarelerin, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili bakanlığa bildirmekle yükümlü olduğu hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kira sözleşmesinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracının Kanun’un 62’nci maddesine göre kesin teminatının gelir kaydedilerek sözleşmesinin genel hükümlere göre tasfiye edileceği, diğer yandan taahhüdün yerine getirilmemesi nedeniyle 2886 sayılı Kanun’un 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre ihale yasaklısı yapılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bildirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, 2886 sayılı Kanun’a göre kiraya verilen 230 adet taşınmazdan 56 adet kiracının kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği; ancak söz konusu kiracıların sözleşmelerinin İdarece feshedilmediği ve ihale yasaklısı yapılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirimde bulunulmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguya konu olan kiracılara ilişkin kiralama işlemlerinin belediye encümen kararı ile yapıldığı bu nedenle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 62 ve 63’ncü maddelerinde yer alan hükümlerin uygulanamadığı belirtilmişse de belediye encümeni kararı ile yapılan kiralamalarda da 2886 sayılı Kanun’un uygulanacağı açıktır. İdarece bundan sonra yapılacak kiralamalarda sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracılar hakkında 2886 sayılı Kanun’un 62 ve 63’üncü maddelerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından sözleşme ve şartname hükümleri çerçevesinde kira ödeme yükümlülüklerini ifa etmeyen kiracıların sözleşmelerinin feshi ve ihale yasaklısı yapılmaları için ilgili Bakanlığa bildirimleri gerektiği düşünülmektedir.