|
ÖZET: İpsala Belediyesi, çeltik tarlalarından elde edilen kira gelirlerinin belirli bir oranını süresiz olarak bir vakfa tahsis etme kararı almıştır. Bu karar, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddelerine dayanarak, belediyenin sosyal hizmet ve ortak projeler gerçekleştirme yetkisini kullanarak alınmıştır. Ancak, vakfın kuruluş işlemleri tamamlanmadığı için, ortak hizmet projesinin detayları ve belediyenin bu projedeki rolü belirsiz kalmaktadır.
Belediye Meclisi’nin 09.08.2024 tarihli kararıyla, vakfa 100.000 TL aktarım yapılması ve çeltik arazilerinin kira gelirinin binde 5’inin her yıl vakıf hesabına aktarılması öngörülmüştür. Ancak, vakfın tescil edilmemesi nedeniyle, bu projeye dair somut bir hizmetin varlığı söz konusu değildir. Dolayısıyla, belediyenin bu projeye katkısının ne olacağı da netlik kazanamamıştır. Kamu İdaresi, süresiz tahsisten vazgeçildiğini ve aktarılan miktarın geri alındığını belirtse de, bu durumu kanıtlayacak belgeler sunulmamıştır. Sonuç olarak, ortak hizmet projelerinin 5393 sayılı Kanun’un 75. maddesine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi ve belediyenin sorumlulukları doğrultusunda katkı sağlaması gerekmektedir. |
BULGU: Belediye Kira Gelirlerinin Belli Bir Oranının Ortak Hizmet Projesine Süresiz Olarak Tahsis Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye ile kuruluş aşamasındaki bir Vakıf arasında gerçekleştirilecek ortak hizmet projesi kapsamında İpsala Belediyesinin en önemli gelir kalemi olan çeltik tarlaları kira gelirlerinin belli bir yüzdesinin süresiz tahsis edilmesine ilişkin Belediye Meclisince karar alındığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde, Belediyenin mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla sosyal hizmet ve yardım yapacağı veya yaptıracağı ile gıda bankacılığı yapabileceği belirtilmiştir.
Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde, belediyelerin belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda maddede belirtilen şartlarda ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabileceği hüküm altına alınmıştır.
Maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği ve bu amaçla kaynak aktarımında bulunabileceği ifade edilmiştir. Aynı maddenin (c) bendinde ise belediyelerin, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 07.06.2005 tarih ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği; diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerektiği belirtilmiştir.
Belediyenin bu kapsamdaki ortak hizmet projelerinin denetimi neticesinde, Belediye Meclisinin 09.08.2024 tarih ve 83 sayılı Kararı’na istinaden bir Vakıfla ortak hizmet projesi gerçekleştirilmesi kararı alındığı tespit edilmiştir. Alınan Karar ile İpsala Kaymakamlığı, İpsala Belediyesi, İpsala Ticaret Borsası, İpsala Esnaf ve Sanatkarlar Odası, İpsala Ziraat Odası, Keşan Ticaret ve Sanayi Odası ve İpsala Genç İş Adamları Derneğinin Kurucusu olduğu sağlık ve eğitim amaçlı bir vakfa 100.000,00 TL aktarım yapılmasına, ayrıca aynı Karar ile mülkiyeti Belediyeye ait çeltik arazilerinin yıllık olarak kiraya verilmesinden elde edilen gelirin binde 5’inin 2025 yılından itibaren her yıl ve süresiz olarak vakıf hesabına aktarılması hüküm altına alınmış ve bu Karar doğrultusunda ilk kuruluş bedeli karşılığı tutarın ödemesi gerçekleştirilmiştir.
Fakat bahsi geçen Vakfın kuruluş işlemleri tamamlanıp tescil gerçekleşmediğinden ortak hizmet projesinden bahsedilmesi ve bu amaçla kaynak aktarım kararı verilmesi mümkün gözükmemektedir. Zira, ortada gerçekleştirilecek ortak hizmetin ne olduğu, Belediyenin bu projedeki rolü, projenin hedef ve amaçları, süresi vb. unsurlar belli değildir. Ortak hizmet projesi gerçekleşmemiş olduğundan Belediyenin projeye katkısının ne olacağı da öngörülemez. Ancak 75’inci maddede sayılan şartlara uygun bir proje gerçekleştirildikten sonra Belediyenin projedeki görev ve sorumlulukları belli olacaktır.
Kaldı ki Vakıf kurulmadan, proje belli olmadan Belediyenin süresiz olarak kira gelirinin bir kısmını Vakfa aktaracağı kararı alınmıştır. Oysa ortak hizmet projeleri, belediyelerin görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda, belli amaçları gerçekleştirmek üzere, belirli süreli ve birden çok katılımcısı olan uygulamalardır. Bu açıdan belediyelerin bir gelir kalemini süresiz şekilde ve belli bir oranda bu nitelikli projelere özgülemesi uygun bir yaklaşım değildir.
Kamu İdaresi cevabında, belediye ile kuruluş aşamasındaki Vakıf arasında gerçekleştirilecek olan hizmet projesi kapsamında süresiz tahsisten vazgeçildiği ve aktarılan 100.000,00 TL’nin geri alındığı ifade edilse de gerekli kanıtlayıcı belge gönderilmemiştir.
Sonuç olarak, ortak hizmet projesinin 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi şartlarına uygun olarak gerçekleştirilmesi ve Belediyenin bu projedeki sorumlulukları ile paralel olarak katkı sunması gerekmektedir.