|
ÖZET: İpsala İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen denetimlerde, bazı işletmelerin hukuki düzenlemelere aykırı hareket ettiği tespit edilmiştir. Bu durum üzerine, Belediye Encümeni tarafından mevzuatta öngörülen para cezaları yerine “uyarı” cezası verilmesi kararlaştırılmıştır. 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu’nun 6. maddesi, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin belirlenen saatlere uymaması durumunda idari para cezası verilmesini öngörmektedir. Ancak İpsala Belediyesi, bu düzenlemeye aykırı olarak, ilgili işletmelere yalnızca uyarı cezası uygulamıştır.
Yapılan incelemelerde, açık ve kapalı bulunma saatlerine uymayan işletmelere 10.515,00 TL ve tekrar eden ihlallerde 21.030,00 TL idari para cezası verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, 05.08.2024 tarihli Encümen kararlarında yalnızca “uyarı” cezası verilmesi tespit edilmiştir. 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri, encümenin bu tür durumlarda idari para cezası uygulama yetkisine sahip olduğunu vurgulamaktadır. Kamu idaresi, encümenin hukuki düzenlemelere uygun hareket ettiğini belirtse de, bu iddiaları destekleyecek yeterli belge ve açıklama sunmamıştır. Belediye Encümeni, yasal düzenlemelere uygun olarak ceza uygulamakla yükümlüdür ve bu yetkisini aşarak cezaları kaldırma veya değiştirme yetkisine sahip değildir. |
BULGU: Belediye Encümenince Bazı Cezalara Ait Hukuki Müeyyidelerin Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İpsala İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan kontrollerde hukuki düzenlemelere aykırı hareket ettiği tespit edilen işletmelere, Belediye Encümenince alınan kararlar ile mevzuatta belirtilen para cezası yerine, yetki aşımı yolu ile “uyarı” cezası verildiği görülmüştür.
2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu’nun 6’ncı maddesinin (b) bendine göre; umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden, açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan, iş yerlerinin işletmecilerine idarî para cezası verileceği öngörülmüştür. Bu maddede öngörülen idarî para cezalarının, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimî encümeni tarafından verilmesi gerekmektedir.
Encümen kararlarının hukukiliğine yönelik yapılan inceleme neticesinde; 2559 sayılı Kanun’un (b) bendine (açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan) aykırı hareket eden işyerleri hakkında açıkça idari para cezası verilmesi gerektiğini belirtilmişken ve bu fiili ilk kez işleyenler hakkında 10.515,00 TL, ikinci kez işleyenler hakkında 21.030,00 TL idari para cezası verilmesi gerekirken İpsala Belediye Başkanlığı 05.08.2024 tarih ve 32, 33, 34 ve 35 sayılı Encümen Kararları’nda “Uyarı” cezası verilmesine hükmedildiği tespit edilmiştir.
Kararın dayanağı olan 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1’inci maddesinde; “…Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32’nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.
Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir.
Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır.” hükümlerine yer verilmiştir.
Kaldı ki konu söz konusu encümen kararlarında belirtilen uyarı cezası, kararların dayanağı olan 1608 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinde belirtilen, belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını emretme niteliğinde de değildir.
Kamu idaresi cevabında, Belediye Encümenince hukuki düzenlemelerle tespit edilmiş cezaların uygulanmasına başlanıldığı belirtilmiş ancak bulgudaki tespitleri düzeltici kanıtlayıcı belge ve yeterli açıklama sunulmamıştır.
Belediye Encümeninin hukuki düzenlemelerle açıkça tespit edilmiş cezaları kaldırma ve niteliğini değiştirme gibi bir yetkisi yoktur. Encümen bu olayda yasal düzenlemelere uygun olarak cezanın uygulanmasına yönelik karar almakla görevlidir.