|
ÖZET: Eflani Belediye Meclisi, 2024 yılı su ve atıksu tarifelerini belirlerken, bu hizmetlerin maliyetlerini ve asgari karlılığı göz önünde bulundurmadan hareket etmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 97. maddesi, belediyelerin tarifeleri belirleme yetkisini düzenlerken, tarifelerin adalet, eşitlik ve genel prensipler çerçevesinde maliyet hesaplarıyla oluşturulması gerektiğini vurgular. Ancak, Eflani Belediyesi’nin tarifeleri, gerekli maliyet hesaplamaları yapılmadan ve ilgili belgeler sunulmadan belirlenmiştir.
2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait su ve atıksu maliyetleri ve tarifeleri incelendiğinde, her yıl için maliyet hesaplamalarının yapılmadığı ve tarifelerin bu hesaplamalardan bağımsız olarak belirlendiği görülmektedir. Örneğin, 2024 yılı için su ve atıksu tarifesi, 16,60 TL/m³ ve 1,52 TL/m³ olarak belirlenmiştir. İdare, bu bulgulara katıldığını ve gerekli işlemleri gerçekleştireceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, su ve atıksu tarifelerinin belirlenmesinde maliyet hesaplamalarının dikkate alınması ve kar oranlarının esas alınması gerektiği, ilgili mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılmaktadır. Bu durum, belediyenin mali sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Su ve Atık Su Tarife Tespitinin Maliyet Esasına Dayalı Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Eflani Belediye Meclisi tarafından 2024 yılı için belirlenen su ve atıksu tarifesinin bu hizmetlere yönelik maliyetler ve asgari bir karlılık sağlanmaksızın belirlendiği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Ücrete tabi işler” başlıklı 97 nci maddesinde; “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (…) için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.” hükmü çerçevesinde belediye meclislerince tarifeler belirlenmektedir.
Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliğinde (Seri No:31) “Belediyelerin harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaları mümkün bulunmakla beraber, ücretlerin hizmetten faydalananlardan yapılan hizmetin maliyeti göz önünde bulundurularak adalet, eşitlik ve genellik prensiplerine uygun olarak tespit edilmesi gerekmektedir.” denilerek belediye meclislerince tarife belirlenirken göz önünde bulundurulması gereken hususlar düzenlemiştir.
Su ücret tarifelerinin belirlenmesi için ilgililerin mevzuat kurallarına göre hazırlayacağı maliyet hesaplamaları ile ilgili belgeler belediye meclisine sunulup meclisin vereceği karar neticesinde sonuçlandırılması gerekirken gerekli dokümanlar hazırlanmadan yani maliyet hesapları yapılmadan meclis kararı ile belirlendiği görülmüştür.
Tablo 9: Uygulamada Belirlenen Tarife ve Maliyetler
| Uygulama Dönemi | Tahmini Birim Su Maliyeti (TL/m3) |
Tarife (Konut: Su- Atık Su) (TL/m3) | Maliyet Hesaplama Usulü |
| 2022 Yılı | Su + Atık Su: | 9,82 + 0,90 | Hesaplama Yapılmadı |
| 2023 Yılı | Su+Atık Su: | 16.60 + 1,52 | Hesaplama Yapılmadı |
| 2024 Yılıl.Dönem | Su+Atık Su: | 16,60 + 1,52 | Hesaplama Yapılmadı |
| 2024 yılı 2. Dönem | Su+Atık Su: | 16,60 + 1,52 | Hesaplama Yapılmadı |
İdare cevabında, bulguya iştirak etmiş olup bulgu doğrultusunda iş ve işlemleri yerine getireceğini belirtmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere su ve atıksu tarifelerinin belirlenmesinde maliyet hesabının kullanılması ve bir kar oranı esas alınması gerekmektedir.