|
ÖZET: Belediye şirketlerinde istihdam edilen personele yönelik hakedişlerin eksik ödenmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde, belediyeler, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun belirlediği limit ve şartlara tabi olmaksızın kendi şirketlerinde personel alımı gerçekleştirmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bu personelin hakedişlerinin yalnızca net ücret üzerinden hesaplandığını ve SGK primleri ile vergi tutarlarının zamanında ödenmediğini ortaya koymuştur.
Bu durum, belediye şirketinin alacaklı kurumlara olan SGK primleri ve gelir vergisi borçlarının gecikmesine yol açmakta, sonuç olarak da idarenin bütçesine ek yük getirmektedir. 31 Aralık 2024 itibarıyla, belediyenin Pazbel Personel Limited Şirketine olan toplam borcu 2.374.447,89 TL olarak belirlenmiştir. Kamu İdaresi, yapılan ödemelerin yalnızca net ücret üzerinden değil, hakediş gider kalemleri de dikkate alınarak yapılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, belediyenin personel hizmet bedellerinin hesaplanmasında, yalnızca net ücret değil, hakedişin tüm gider kalemlerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu yaklaşım, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de bütçenin dengede tutulması açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Olarak Belediye Şirketine Hakedişlerin Eksik Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında belediye şirketinde istihdam edilmeye başlanan işçilere yönelik olarak Şirkete ödenmesi gereken hakedişlerin eksik ödendiği görülmüştür.
375 sayılı KHK’daki düzenleme sonucunda belediyeler tarafından belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin kendi şirketlerinden temin ettikleri personele yönelik olarak yaptığı ödemeler net ücret toplamından oluşmakta, hakedişin gider kalemlerinden sayılan asgari işçilik maliyeti içerisinde yer alan SGK primleri ve vergi tutarları ise zamanında ödenmemektedir. Söz konusu ödeme usulü nedeniyle Şirket bu personelin SGK primleri ile ücretlerinden kesilen gelir vergisini alacaklı kurumlara zamanında ödeyememekte, bu nedenle bu borçlara gecikme zammı işlemektedir. Bu borçlar ve gecikme cezaları nihayetinde İdare tarafından ödenmekte ve bu nedenle İdare bütçesine fazladan külfet getirmektedir. 31.12.2024 tarihi itibarıyla 1.468.728,03 TL SGK primi, 374.043,27 TL de vergi borcu olmak üzere personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına yönelik hakedişlerden oluşan Belediyenin Pazbel Personel Limited Şirketine olan toplam borcu 2.374.447,89 TL’dir.
Kamu İdaresi cevabında, Belediyenin kendi şirketinden temin edilen personele yönelik ödemelerin sadece net ücret toplamı üzerinden değil hakediş gider kalemi üzerinden ödenmesine özen ve itina gösterileceği belirtilerek bulguya iştirak edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından Şirkete ödenmesi gereken personel hizmeti bedellerinin sadece net ücret toplamı üzerinden yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar üzerinden değil, hakedişin gider kalemi olan tüm tutarların dâhil edilerek ödenmesi gerekmektedir.