|
ÖZET: İlin imar planları revizyonlarının, Toprak Koruma Kurulu kararı alınmadan gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Kilis İli Merkez İlçesi’ne ait 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonları, 03.06.2013 tarihli Meclis Kararı ile yapılmıştır. Ancak, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. maddesi gereğince tarım arazilerinin tarımsal amaçlar dışında kullanılması için gerekli izinlerin alınması zorunludur. Bu bağlamda, Toprak Koruma Kurulu kararı alınmadan imar planlarında revizyon yapılması mevzuata aykırıdır.
Yapılan denetimlerde, ilgili kamu kurumlarının görüşlerinin alınmadığı ve bu eksiklikle revizyonların gerçekleştirildiği ortaya çıkmıştır. 2016 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı’nın denetimleri sonucunda, verimli tarım arazilerinin bulunduğu bölgeler, 2016/9620 sayılı kararname ile Büyük Ova Koruma Alanı kapsamına alınmıştır. Günümüzde İmar Müdürlüğü, münferit imar planlarında gerekli kurum görüşlerini ve Toprak Koruma Kurulu kararlarını temin etmektedir. Kamu idaresi, güncel imar planı çalışmalarında Toprak Koruma Kurulu kararı bulunmayan alanlar için gerekli işlemlerin yapıldığını bildirmiştir. 2025 yılı itibarıyla, vatandaşların mağduriyetleri ve ilin gelişimi dikkate alınarak, büyük ova kapsamındaki alanların durumunun gözden geçirilmesi ve Kilis Belediyesi tarafından Tarım ve Orman İl Müdürlüğü’ne yapılan başvuruların takip edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: İlin İmar Planları Revizyonlarının Toprak Koruma Kurulu Kararı Alınmadan Hazırlanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İlin imar planları revizyonlarının Toprak Koruma Kurulu kararı alınmadan hazırlandığı görülmüştür.
Kilis İli Merkez İlçeye ait 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu 03.06.2013 tarih ve 158 sayılı Meclis Kararı ile yapılmıştır.
İmar planı yapılan bölgenin tamamının 3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması”başlıklı 8’inci maddesinin (c) bendinde;
“Tarım arazileri, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan; tarımsal amaç dışında kullanılamaz, planlanamaz, köy ve/veya mezraların yerleşik alanı ve civarı veya yerleşik alan olarak tespit edilemez.” hükmüne göre Toprak Koruma Kurulu Kararı alınması gerektiği,
Yine aynı kanunun sekizinci maddesinin e bendinde;
“Kamu kurum ve kuruluşları veya plan müellifleri; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından plana ilişkin görüşlerini alır. Kurum ve kuruluşlar, görüşlerini en geç otuz gün içerisinde bildirmek zorundadır. Görüş bildirilmesi için etüt ve analiz gibi uzun süreli çalışma yapılması gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi üzerine otuz günü geçmemek üzere ilave süre verilir. Bu süre içerisinde görüş bildirilmediği takdirde plan hakkında olumsuz bir görüşün bulunmadığı kabul edilir.” hükmü uyarınca Kurum Görüşleri aranması gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde; yukarıda belirtilen mevzuatın aramış olduğu Kurum görüşleri olmadan ilin imar planlarında revizyonlara gidildiği tespit edilmiştir.
2016 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı denetimleri sonucunda Toprak Koruma Kurulu Kararı alınmadan imar planına dahil edilen alan da içinde olmak üzere Kilis genelinde verimli tarım arazilerinin bulunduğu bölgeler 2016/9620 sayılı kararname ile Büyük Ova Koruma Alanı Kapsamına alınmıştır.
Mevcut durumda İmar Müdürlüğünce münferit yapılan mevzi imar planlarında Kurum görüşleri ve Toprak Koruma Kurulu Kararı alınmaktadır.
Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, ilde yapılmakta olan güncel imar planı çalışmalarında Toprak Koruma Kurulu Kararı bulunmayan bölgeler için Toprak Koruma Kurulu Kararı alınarak işlemler yapıldığını bildirmiştir.
2025 yılı itibariyle vatandaşların yaşadığı mağduriyetler ve ilin gelişimi de göz önüne alınarak imar planına alınmış olup büyük ovada kalan alanların büyük ova kapsamından çıkarılması ile ilgili Kilis Belediyesi tarafından Tarım ve Orman İl Müdürlüğü’ne yapılan müracaatların takibinin ivedilikle sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.