ÖZET: 2024 yılına ilişkin Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri için belirlenen bazı harçların mevzuatta öngörülen azami tutarların üzerinde belirlendiğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 96. maddesinin A bendine göre, Cumhurbaşkanı, vergi ve harç tarifelerini belediye gruplarına göre belirleme yetkisine sahiptir. 2005/8730 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile birçok harcın tarifesi belirlenmiş; ancak bu tarifeler daha sonra güncellenmemiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesi, belediye meclisine, kanunlarda belirtilmeyen hizmetler için ücret tarifesi belirleme yetkisi vermektedir.

Yapılan incelemelerde, 06.10.2023 tarihli ve 43 sayılı meclis kararı ile 2024 yılı için harç tarifeleri belirlenmiştir. Bu tarifeler, 2005/8730 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda belirlenen sınırların üzerinde yer almaktadır. Kamu İdaresi, 11.04.2025 tarihli ve 21 sayılı meclis kararı ile bu tarifelerin düzeltileceğini ve mevzuata uygun bir uygulama sağlanacağına dair bilgi vermiştir. Ancak, 2024 yılı için belirlenen harçların mevcut mevzuatın öngördüğü sınırları aşması, dikkat edilmesi gereken bir husustur.

Sonuç olarak, harç tarifelerinin belirlenmesinde mevzuatın koyduğu sınırlara uyulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Tarife Cetvelinde Bazı Harçların Mevzuatta Öngörülen Azami Tutarların Üzerinde Belirlenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Kanun’da konusu yapılan harçlar için belediye meclisince yüksek tarife belirlenmiştir.

2464 saylı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Vergi ve harç tarifelerinin tespiti” başlıklı 96’ncı maddesinin A bendindeki Cumhurbaşkanı, bu Kanunda en az ve en çok miktarları gösterilen vergi ve harçların tarifelerini belediye grupları itibarıyla tayin ve tespit eder hükmü gereği alınan 2005/8730 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı bulunmaktadır. Bu karar ile birçok harcın tarifesi belirlenmiş ve daha sonra yeni bir karar ile de değiştirilmemiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun meclisin görev ve yetkilerinin sayıldığı 18’inci maddesinde kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirleme görev ve yetkisi belediye meclisine verilmiştir.

Yapılan incelemede, 2024 yılında kullanılmak üzere Belediye meclisince alınan 06.10.2023 tarih ve 43 sayılı karar ile harçlara yönelik tarife belirlenmiştir. Bu tarifede 2005/8730 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belediye grupları itibarıyla sınırları çizilen Kaynak Suları Harcı, Hayvan Kesimi Muayene ve Denetleme Harcı, Ölçü ve Tartı Aletleri Muayene Harcı, Kayıt ve Suret Harcı, İlk Parselasyon Harcı, İfraz ve Tevhid Harcı, Plan ve Proje Tasdik Harcı, Zemin Açma İzni ve Toprak Hafriyat Harcı, Muayene Ruhsat ve Rapor Harcı ve Sağlık Belgesi Harcı tarifesi belirlenmiştir. Belirlenen bu tarife 2022/1 seri sıra nolu Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği’nce 4’üncü grup belediye olan Pazaryeri Belediyesi için ilgili mevzuatın koymuş olduğu sınırın üzerindedir.

Kamu İdaresi cevabında, Belediye meclisince 2024 yılında uygulamak üzere 06.10.2023 gün ve 43 sayılı kararı ile alınan tarifenin 2005/8730 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı doğrultusunda 11.04.2025 gün ve 21 sayılı meclis kararı ile düzeltildiği ve söz konusu harçların mevzuata uygun olarak uygulanmasına özen gösterileceği ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir. Ancak söz konusu harç 2024 yılına ilişkin meclis kararında olması gerekenden fazla belirlenmiştir.

Sonuç olarak, Kanun’da konusu yapılan harçların uygulanmasında mevzuatın koymuş olduğu sınırlara riayet edilmesi gerekmektedir.