|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin sorumluluğundaki parkların elektrik abone gruplarının yanlış bir şekilde “resmi daire-ticarethane” olarak sınıflandırıldığını ortaya koymuştur. Bu durum, parkların aydınlatma abone grubu olarak belirlenmesi gerektiği gerçeğiyle çelişmektedir. Ayrıca, genel aydınlatma kapsamındaki tesislerin işletme yükümlülüğünün elektrik dağıtım şirketine devredilmediği tespit edilmiştir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar, bu tür tesislerin aydınlatma abone grubu altında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Genel Aydınlatma Yönetmeliği, halka açık alanların aydınlatılmasının kamu kurumları tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, belediyenin bazı parklarının aydınlatma giderlerinin bu kapsamda değerlendirilmemesi, mali avantajların kaybedilmesine yol açmaktadır. Yönetmelik, bu tür tesislerin elektrik dağıtım şirketine devredilmesi gerektiğini açıkça ifade etmektedir. Belediye, parkların aydınlatma abone grubu kapsamında tarifelendirilmesi ve genel aydınlatma kapsamındaki tesislerin devri konusunda gerekli adımları atmalıdır. Bu işlemlerin tamamlanması, mevzuatta belirtilen mali avantajlardan faydalanılmasını sağlayacaktır. |
BULGU: Parkların Aydınlatma Abone Grubundan Tarifelendirilmemesi ve Genel Aydınlatma Kapsamındaki Tesislerin Elektrik Dağıtım Şirketine Devredilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin sorumluluğunda bulunan parkların elektrik abone grubunun “aydınlatma abone grubu” olarak belirlenmesi gerekirken resmi daire-ticarethane (kamu ve özel hizmetler) grubu olarak belirlendiği ve genel aydınlatma kapsamındaki tesislerin işletme yükümlülüğünün elektrik dağıtım şirketine devredilmediği görülmüştür.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlenen Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar’ın ikinci bölümünde abone grupları sayılmış, resmi daireler, 3 ilâ 6’ncı maddelerde sayılan gruplar içinde yer almadığından, 7’nci maddede bu Usul ve Esaslarda tanımlanan diğer ana ve alt abone grupları kapsamına girmeyen diğer tüm tüketiciler ile birlikte “Ticarethane abone grubu” dahilinde değerlendirilmiştir.
Anılan Usul ve Esaslar’ın “Aydınlatma abone grubu” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“(1) Bu abone grubu iki alt abone grubundan oluşur:
27/07/2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Aydınlatma Yönetmeliği gereğince enerji giderleri genel aydınlatma kapsamında ödenen aydınlatmalar, bu alt abone grubu kapsamındadır. Bu alt abone grubu kapsamındaki enerji ilgili dağıtım şirketi tarafından temin edilir ve tahakkuk ile tahsilat işlemleri Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında gerçekleştirilir.
Otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü karayollarının aydınlatılması, güvenlik amacıyla yapılan sınır aydınlatmaları, toplumun ibadetine açılmış ve ücretsiz girilen ibadethanelere ilişkin aydınlatmalar ve halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerlerinden aydınlatmaları 27/07/2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında ödenmeyenlerin aydınlatmaları bu alt abone grubuna dahildir. Bu alt abone grubu kapsamındaki tüketiciler enerjiyi düzenlenen tarife üzerinden ilgili görevli tedarik şirketinden temin edebileceği gibi, serbest tüketici statüsüne sahip iseler ikili anlaşma yaparak da temin edebilirler.” denilmek suretiyle “aydınlatma abone grubu” açıklanmıştır.
Söz konusu maddede geçen 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na dayanılarak hazırlanan ve 27.07.2013 tarihli ve 28720 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Aydınlatma Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında; kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, alt-üst geçit, köprü, meydan, kavşak, yürüyüş yolu ve yaya geçidi gibi yerler ile halkın ücretsiz kullanımına açık ve ticari faaliyette bulunulmayan kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerleri gibi halka açık yerlerin aydınlatmaları ile trafik sinyalizasyonunun genel aydınlatma kapsamında değerlendirileceği ve enerji giderlerinin genel aydınlatma kapsamında ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise;
“(4) Halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, yürüyüş yolu, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile alt-üst geçit, yaya alt-üst geçidi ve trafik sinyalizasyonu için gerekli sistemlerin tesisi ve işletilmesi ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına aittir. İlgili kurum ve kuruluşlar tesis edip bakım-onarımını yaptıkları bu tür tesislerin işletme yükümlülüğünü dağıtım şirketine devredebilirler” denilmek suretiyle genel aydınlatma kapsamında bulunan yerlerin dağıtım şirketlerine devri hususu açıklanmıştır.
Yine Yönetmelik’in “Bağlantı yükümlülüğü” başlıklı 8’inci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında yeni yerlerin aydınlatılması için sorumlu kişilerce, 6’ncı madde hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve onaylanan projelere göre müstakil bağlantı noktası tesis edilir ve ilgisine göre belediye, il özel idaresi veya ilgili kamu kuruluşu ile dağıtım şirketi arasında bağlantı anlaşması yapılır. Tarafların bağlantı anlaşmasını imzalamaktan imtina etmesi durumunda konu aydınlatma komisyonu tarafından çözülür.
(2) Dağıtım şirketi ile ilgisine göre belediye, il özel idaresi veya ilgili kamu kuruluşunun bağlantı anlaşması yapmaması durumunda yeni inşa edilen aydınlatma tesisinin kabulü yapılmaz ve enerji verilmez.
(3) Genel aydınlatma tesisinin bağlantı noktasından, genel aydınlatma amacı dışında enerji verilemez. Ancak, teknik nedenlerle müstakil bağlantı noktası tesis edilemeyen ve genel aydınlatma hat veya tesislerinden beslenen ışıklı reklam veya ilan panosu ve benzerlerine ait aydınlatma giderleri genel aydınlatmaya ilişkin tahakkuk hesaplarına dâhil edilmez” denilerek Yönetmelik kapsamındaki yerlerde genel aydınlatma aboneliğinin oluşturulmasında idarelerin sorumlulukları ve dağıtım şirketleri ile yapılacak anlaşmalar üzerine düzenlemeler yapılmıştır.
Yapılan incelemede, Belediye sorumluluğunda bulunan parklardan bir kısmının aydınlatma abone grubu kapsamında olması gereken elektrik aboneliklerinin resmi daire- ticarethane (kamu ve özel hizmetler) abone grubunda yer aldığı; genel aydınlatma kapsamındaki yerlerdeki aydınlatma sistem ve tesislerinin ise dağıtım şirketine devrinin sağlanmadığı tespit edilmiştir. Genel aydınlatma kapsamına alınan yerlerin aydınlatma giderlerinin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun Geçici 6’ncı maddesi gereği sadece %5’lik kısmının genel bütçe vergi gelirleri payından kesileceği dikkate alındığında söz konusu yerlerde tüketilen elektrik enerjisi giderlerindeBelediyeye ek malî avantajlar sağlanabilecekken, bu imkândan mahrum kalındığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında parkların aydınlatma abone grubundan tarifelendirilmesi ve genel aydınlatma kapsamındaki tesislerin elektrik dağıtım şirketine devredilmesi işlemlerinin titizlikle yürütüldüğü ifade edilmiştir.
Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında işletme yükümlülüğü devredilebilecek yerlerin tespit edilerek, park aydınlatmalarının aydınlatma grubundan tarifelendirilmesinin sağlanması ve bu yerlerin aboneliklerinin enerji dağıtım şirketine devredilmesi işlemlerinin tamamlanarak mevzuatta sağlanan mali avantajdan faydalanılması gerektiği değerlendirilmektedir.