|
ÖZET: Kilis Belediyesi tarafından yapılan denetimlerde, üretici örgütü belgesi bulunmayan bir kuruluşa, toptancı hali içerisinde ücretsiz işyeri tahsis edildiği tespit edilmiştir. Yönetmelik gereği, üretici örgütlerinin, üreticiler tarafından kurulan ve ilgili mevzuata uygun belgeye sahip tüzel kişilikler olması gerektiği belirtilmektedir. Bu bağlamda, bir kuruluşun üretici örgütü olarak kabul edilebilmesi için gerekli belgeleri sunması zorunludur.
Yapılan incelemelerde, Kilis Belediyesi’nin toptancı hali içinde 58 iş yerinden birini, üretici örgütü olduğu iddia edilen bir kuruluşa tahsis ettiği, ancak bu kuruluşun gerekli belgeye sahip olmadığı ve belediyenin bu belgeyi talep etmediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, işyerinin ticari amaçlarla kullanıldığı halde kira bedeli alınmaksızın ücretsiz olarak tahsis edildiği belirlenmiştir. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, yeni Sebze Hali içindeki işyerlerinin %20’sinin üretici örgütlerine kiralanmak üzere ayrıldığı ve tahsis talep eden kuruluşların üretici örgütü belgelerini sunmaları gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum, belediyenin tahsis işlemlerini mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirmesi ve belgelerin kontrol edilmesi gerektiğini göstermektedir. Ücretsiz tahsis edilen işyerlerine ilişkin uygulamaların da gözden geçirilmesi önerilmektedir. |
BULGU: Üretici Örgütü Belgesi Bulunmayan Kuruluşa Ücretsiz İşyeri Tahsisi Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kilis Belediyesi tarafından, üretici örgütü olmadığı halde üretici örgütü olduğu değerlendirilerek bir kuruluşa toptancı halinde bir işyeri tahsis edildiği ve bu işyerinin kira bedeli alınmaksızın ticari amaçla kullandırıldığı belirlenmiştir.
Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, üretici örgütlerinin üreticiler tarafından kurulan ve ilgili mevzuata göre üretici örgütü belgesi almış tüzel kişilikler olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, bir kuruluşun üretici örgütü olarak kabul edilebilmesi için üretici örgütü belgesine sahip olması gerekmektedir.
Yönetmelik’in “Kiralama ve satış” başlıklı 28’inci maddesinde, toptancı halindeki işyerlerinin üretici örgütlerine kiralanmak üzere ayrılacağı belirtilmiştir. Bu hüküm doğrultusunda, üretici örgütlerine sağlanan imtiyazın işyerinin ücretsiz tahsis edilmesi değil, kiralanması olduğu anlaşılmaktadır.
Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmelik uyarınca, üretici örgütlerine toptancı halinde işyeri tahsisi, ürün kabulünde öncelik, uygun kira koşulları, doğrudan satış yapma yetkisi ve belediye teşviklerinden yararlanma gibi çeşitli imtiyazlar tanınmıştır. Bu düzenlemeler, üretici örgütlerinin doğrudan üreticiden ürün getirerek aracısız satış yapmasını sağlamak, maliyetleri düşürmek ve üreticiyi desteklemek amacıyla getirilmiştir. Ancak, bu imtiyazlardan yararlanacak kuruluşların üretici örgütü olduklarını belgelemeleri zorunludur.
Yapılan incelemede, Kilis Belediyesi tarafından toptancı hali içerisindeki toplam 58 adet iş yerinden bir işyerinin üretici örgütü olduğu belirtilen bir kuruluşa tahsis edildiği, ancak söz konusu kuruluşun üretici örgütü olduğuna dair herhangi bir belgesinin bulunmadığı ve idare tarafından bu belgenin talep edilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, işyerinde ticari faaliyet yürütülmesine rağmen herhangi bir kira bedeli alınmaksızın ücretsiz olarak kullandırıldığı belirlenmiştir.
Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, yeni Sebze Hali içerisinde bulunan işyerlerinin Yönetmelik’in “Kiralama ve satış” başlıklı 28’inci maddesinde, toptancı halindeki işyerlerinin üretici örgütlerine kiralanmak üzere %20’si ayrılmış olup, tahsis talep edecek kişi veya kuruluşlardan üretici örgütü olduklarını belgelemeleri halinde üretici örgütlerine yönelik tahsis işlemlerini ilgili mevzuata uygun şekilde kiraya verileceğini bildirmiştir.
Belediyenin, üretici örgütlerine yönelik tahsis işlemlerini ilgili mevzuata uygun şekilde gerçekleştirmesi ve tahsis edilen kişi veya kuruluşlardan üretici örgütü olduklarını belgelemelerini talep etmesi gerekmektedir. Ayrıca, ücretsiz tahsis edilen işyerlerine ilişkin işlemlerin gözden geçirilerek mevzuata uygun hale getirilmesi önerilmektedir.