|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, toptancı hallerinde bulunan kiracılardan kira bedellerini ödemeyenler hakkında gerekli işlemlerin yapılmadığı ortaya çıkmıştır. 5957 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri, kira bedelini ödemeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilmesini ve işyerlerinin tahliye edilmesini öngörmektedir. Ancak, inceleme sonucunda, belediyeye ait 47 işyerinin kiracısının kira bedellerini zamanında ödemediği belirlenmiştir.
Kamu idaresi, geçmiş kira alacaklarının tahsil edildiğini ve gelecekte gerekli işlemlerin yapılacağını belirtse de, bu açıklamaya destekleyici belge eklenmemiştir. Hangi kiracılardan ne miktarda tahsilat yapıldığına dair somut bilgiler verilmediği için, idarenin beyanlarının doğruluğu sorgulanmaktadır. Bu durum, denetim raporunda bulgu olarak yer alması gereken önemli bir husustur. Kira bedellerinin tahsil edilmemesi, belediyenin mali kayıplarına yol açmakta ve bütçede öngörülen gelirlerin eksik kalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, ilgili mevzuata uygun olarak gerekli işlemlerin bir an önce gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Toptancı Halinde Bulunan İşyerlerinin Kira Bedellerinin Ödenmemesine Rağmen Gerekli İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye yönetimindeki toptancı halinde bulunan kiracılardan kira bedellerini ödemeyenler hakkında gerekli işlemlerin yapılmadığı tespit edilmiştir.
5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un “Toptancı hallerindeki işyerleri ile pazar yerlerindeki satış yerlerinin işletilmesi” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendinde, kira bedeli veya tahsis ücretini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenlerin kira sözleşmelerinin feshine ya da satış işlemlerinin veya tahsislerinin iptaline belediye encümenince karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin yedinci fıkrasında ise kira sözleşmesinin feshine ya da satış işleminin veya tahsisin iptaline ilişkin kararın kendilerine tebliğinden itibaren, belediye toptancı halinde faaliyet gösterenlerin işyerlerini otuz gün içinde tahliye etmeye mecbur olduğu, bu süre sonunda tahliye edilmeyen yerlerin belediye zabıtası tarafından tahliye ettirileceği belirtilmiştir.
Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmelik’in “Kiralama ve satışın iptali” başlıklı 50’nci maddesinde, kira bedelini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenlerin kira sözleşmesinin feshine belediye encümenince karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, kira sözleşmesinin feshine karar verilenlerin, bu kararın kendilerine tebliğinden itibaren işyerlerini otuz gün içinde tahliye etmeye mecbur oldukları, bu süre sonunda tahliye edilmeyen yerlerin belediye zabıtası tarafından tahliye ettirileceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, belediyeye ait toptancı halinde bulunan 47 işyerinin kiracılarının kira bedellerini süresi içinde ödemediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, ihale sürecinde geçmiş kira alacaklarının tamamının tahsil edildiği ve bundan sonraki süreçte 5957 sayılı Kanun’un 11’inci maddesi çerçevesinde gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Ancak, söz konusu cevaba herhangi bir tahsilat belgesi veya işlemi tevsik eden bilgi ve belge eklenmediği görülmüştür. Ayrıca, hangi kiracılardan, ne miktarda tahsilat yapıldığına veya kira sözleşmelerinin feshedilip edilmediğine dair somut bir açıklamaya yer verilmemiştir. Bu durum, kira alacaklarının tahsil edildiğine dair beyanın doğruluğunu teyit etmeyi mümkün kılmamaktadır.
Dolayısıyla, idarenin cevabı belgelendirilemediğinden ve bulgu konusu hususa dair yeterli bilgi sunulmadığından, bu hususun denetim raporunda bulgu olarak yer alması gerektiği değerlendirilmektedir.
Kira bedelini ödemeyen kiracılar hakkında 5957 sayılı Kanun’un 11’inci maddesi ve Yönetmelik’in 50’nci maddesi çerçevesinde gerekli işlemlerin yapılmaması, belediyenin alacaklarının tahsil edilememesine ve mali kayıplara yol açmaktadır. Ayrıca, tahsil edilmeyen kira bedelleri nedeniyle bütçede eksik öngörülen gelirler, belediyenin mali planlamasını olumsuz etkileyerek mali dengesizliklere neden olmaktadır. Bu nedenle, belirtilen mevzuata uygun şekilde gerekli işlemler tesis edilmelidir.