|
ÖZET: Hafriyat ve inşaat/yıkıntı atıklarının yönetimi konusunda ciddi eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyesinin hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını belirlemediğini, bu konudaki yönetim ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, hafriyat döküm bedellerinin tahsiline yönelik herhangi bir takip çalışmasının yapılmadığı gözlemlenmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 25406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, belediyelere bu alanları belirleme ve çevre kirliliğini önleme sorumluluğu yüklemektedir.
Denetim bulguları, belediyenin mevcut durumda herhangi bir hafriyat toprağı ve moloz döküm sahası belirlemediğini, bu hizmetleri sağlayacak firmaların ve nakliye bedellerinin tespit edilmediğini göstermektedir. Ayrıca, ilçe genelinde denetim ve tespit faaliyetlerini yürütecek personelin görevlendirilmediği de tespit edilmiştir. Bu durum, atık yönetimi ve kontrolünün sağlanamamasına yol açmakta, dolayısıyla belediye gelirlerinin olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. İdare, bu bulgulara ilişkin olarak, hafriyat toprağı ve moloz döküm sahalarının belirlenmesi, yönetim ve denetim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ile hafriyat döküm bedellerinin tahsiline yönelik düzenlemeler yapılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Bu bağlamda, belediyenin atık yönetimi süreçlerini etkin bir şekilde yürütmesi ve gelir kaybını önlemek için gerekli adımları atması önem arz etmektedir. |
BULGU: Hafriyat ve İnşaat/Yıkıntı Atıklarının Kontrolü ile Buna Bağlı Gelir Takibinin Yapılamaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından hafriyat toprağı ve moloz döküm sahalarının belirlenmediği, bu hususlara ilişkin yönetim ve denetim yükümlülüklerinin yerine getirilmediği ve bu kapsamda hafriyat döküm bedellerinin tahsiline ilişkin takip çalışmalarının yapılmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde; “(…) hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; (…) belirlemek (…); bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak” hükmüne yer verilmiştir.
18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Belediyelerin görev ve yetkileri” başlıklı 8’inci maddesinde ise; Belediyelerin, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde döküm sahalarını belirlemek, hafriyatın geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve bertarafı ile ilgili yönetim planı hazırlamak ve bu işlerle ilgili tüm denetimleri yapmakla sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Belediye tarafından döküm sahalarının belirlenmesi yetkisinin kullanılmaması ve hafriyat toprakları ile inşaat yıkıntı atıklarının taşınmasına ilişkin takibin yapılmaması sonucunda atık yönetim ve kontrolünün sağlanamayacağı, ayrıca söz konusu atıkların bertarafı için idare tarafından yapılacak giderlerin alınmaması nedeniyle de belediye gelirlerinin olumsuz bir şekilde etkileneceği açıktır.
Yapılan incelemede, Belediyece belirlenmiş hali hazırda bir hafriyat toprağı ve moloz döküm sahasının bulunmadığı, hafriyat toprağı ve inşaat yıkıntı atıklarını toplama ve taşıma hizmeti verecek firmaların ve nakliye bedellerinin belirlenmediği, söz konusu faaliyetlere ilişkin ilçe genelinde denetim ve tespit faaliyetlerini yürütecek personelin görevlendirilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediye tarafından hafriyat toprağı ve moloz döküm sahalarının belirlenerek yönetim ve denetim yükümlülüklerinin yerine getirileceği ve bu kapsamda hafriyat döküm bedellerinin tahsiline ilişkin düzenleme yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından hafriyat toprağı ve moloz döküm sahalarının belirlenerek yönetim ve denetim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve bu kapsamda hafriyat döküm bedellerinin tahsiline ilişkin takip çalışmalarının yapılmasının gerektiği değerlendirilmektedir.