|
ÖZET: Kamu idarelerine aktarılan payların muhasebeleştirilmesinde önemli bir eksiklik tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin, üyesi olduğu Kalkınma Ajansına yıl içinde ödediği üyelik aidatının 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği ve doğrudan 630-Giderler Hesabına kaydedildiği belirlenmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 15. maddesi, birliklerin gelirlerinin üyelerin katılma paylarından oluştuğunu ifade etmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276. ve 277. maddeleri, bu tür ödemelerin nasıl muhasebeleştirileceğine dair net düzenlemeler içermektedir. Buna göre, bütçe geliri olarak tahsil edilen tutarların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına kaydedilmesi ve gider hesaplarına uygun şekilde yansıtılması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, Kalkınma Ajansı’na 204.085,70 TL tutarında bir pay aktarıldığı, ancak bu tutarın gerekli hesaplara kaydedilmeden giderleştirildiği gözlemlenmiştir. Bu durum, kamu idarelerinin mali işlemlerinin doğru bir şekilde kayıt altına alınması açısından önem arz etmektedir. Mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Kamu İdarelerine Aktarılan Payların Kamu İdareleri Payları Hesabında Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından üyesi olunan Kalkınma Ajansına yıl içerisinde üyelik aidatı olarak aktarılan payların 363- Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmeden doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun Birliğin gelirleri başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; birliğin gelirlerinin birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma paylarından oluştuğu belirtilmiştir. Türkiye Belediyeler Birliği Tüzüğü’nde ise birlik meclisince belirlenecek oranda üyelik aidatının alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına ilişkin Hesabın niteliği başlıklı 276’ncı maddesinde; bu hesabın, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in Hesabın işleyişi başlıklı 277’nci maddesinde ise; bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Ayrıca 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, 2024 yılında Kalkınma Ajansı’na 204.085,70 TL tutarında pay aktarıldığı ancak aktarılan bu payın 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına kaydedilmeden doğrudan 630-Giderler Hesabına kaydedilerek giderleştirildiği görülmüştür.
Sonuç olarak, kamu idarelerine aktarılan payların muhasebeleştirilmesinde yukarıdaki mevzuat hükümlerine uyulması gerekmektedir.