|
ÖZET: Mevduat faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirlenmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallara aykırı olarak net tutarlar üzerinden kaydedildiği tespit edilmiştir. Yönetmelik, gelir ve giderlerin netleştirilmeden kaydedilmesini öngörmekte ve kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin işlemlerin tahakkuk esasına göre izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
İnceleme sonucunda, vadeli mevduat hesabına tahakkuk eden brüt faiz gelirlerinin 600-Gelirler Hesabı’na net tutar olarak kaydedildiği, ayrıca toplam 9.022,62 TL tutarındaki gelir vergisi tevkifatının muhasebe kayıtlarında yer almadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, mali tablolarda 600-Gelirler Hesabı ve 630-Giderler Hesabı’nın toplam 9.022,62 TL eksik görünmesine yol açmaktadır. Dolayısıyla, mevduat faiz gelirlerinin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda brüt tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. |
BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutarlar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayri safilik ilkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde, gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet sonuçları tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemlerinin, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izleneceği; gelir ve gider hesaplarının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsus olduğu belirtilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 57’nci maddesinin altıncı fıkrasında ise faiz gelirine ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı düzenlenmiştir. Anılan hüküm uyarınca, muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının 102-Bankalar Hesabına, tevkifat tutarlarının 630Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmının 600-Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmının ise 181-Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca, aynı fıkrada banka hesabına aktarılan tutarın tamamının aynı zamanda 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, vadeli mevduat hesabına tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutarı 600-Gelirler Hesabında, brüt tutar üzerinden yapılan gelir vergisi tevkifatının ise 630-Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, vadeli banka mevduat hesabına tahakkuk eden brüt faiz gelirlerinin net tutarlar üzerinden 600-Gelirler hesabına kaydedildiği, toplam 9.022,62 TL tutarındaki gelir vergisi tevkifatının ise muhasebe kayıtlarında hiç gösterilmediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, mevduat faiz gelirlerinin net tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi, mali tablolarda 600-Gelirler Hesabı ve 630-Giderler Hesabının toplam 9.022,62 TL noksan görünmesine yol açmaktadır. Bu bakımdan, mevduat faiz gelirlerinin yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri uyarınca brüt tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.