ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi’nin sorumluluk alanında atıksu arıtma tesisinin bulunmadığını ortaya koymuştur. 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11. maddesi, atıkların uygun şekilde arıtılması ve bertaraf edilmesi için gerekli izinlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda, yerleşim alanları ve işletmelerin atıklarını yönetmeliklere uygun şekilde işlemeleri gerekmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, kamu idaresinin sorumluluğundaki alanlarda evsel, endüstriyel ve tarımsal kullanımlar sonucu kirlenmiş suların arıtılmasına yönelik bir tesisin mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu duruma ilişkin gerekli yazışmalara başladığını belirtmiştir.

Kamu İdaresi, atıksuların toplanması için kanalizasyon sistemlerinin kurulması, işletilmesi ve bakımının yanı sıra atıksuların arıtılması ve bertaraf edilmesi için gerekli altyapı sistemlerinin planlanması ve inşasını sağlamakla yükümlüdür. Bu nedenle, bir atıksu arıtma tesisinin kurulması acil bir ihtiyaç olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Atıksu Arıtma Tesisinin Bulunmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresinin sorumluluğu altındaki alanda atık suların arıtılabilmesi için atıksu arıtma tesisinin bulunmadığı görülmüştür.

2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “İzin Alma, Arıtma ve Bertaraf Etme Yükümlülüğü” başlıklı 11’inci maddesine göre üretim, tüketim ve hizmet faaliyetleri sonucunda oluşan atıklarını alıcı ortamlara doğrudan veya dolaylı vermeleri uygun görülmeyen tesis ve işletmeler ile yerleşim birimleri atıklarını yönetmeliklerde belirlenen standart ve yöntemlere uygun olarak arıtmak ve bertaraf etmekle veya ettirmekle ve öngörülen izinleri almakla yükümlüdürler. Ayrıca anılan madde gereğince; atıksuları toplayan kanalizasyon sistemi ile atıksuların arıtıldığı ve arıtılmış atıksuların bertarafının sağlandığı atıksu altyapı sistemlerinin kurulması, bakımı, onarımı, ıslahı ve işletilmesinden; büyükşehirlerde 20.11.1981 tarihli ve 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunla belirlenen kuruluşlar, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler, bunların dışında iskâna konu her türlü kullanım alanında valiliğin denetiminde bu alanları kullananlar sorumludur.

Yapılan incelemede, Kamu idaresinin sorumluluğu altındaki alanlarda evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş olan suların arıtılmasını sağlayacak bir arıtma tesisinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, belirtilen hususa ilişkin olarak gerekli yazışmalara başlandığı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından sorumluluk alanlarında atıksuların toplanmasını sağlayan kanalizasyon sistemlerinin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımının yapılması ile atıksuların arıtılması ve bertaraf edilmesine yönelik altyapı sistemlerinin planlanması, inşası ve iyileştirilmesi yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu kapsamda, bir atıksu arıtma tesisinin kurulması gerekmektedir.