|
ÖZET: Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen muafiyet oranlarının aşılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bir inşaat projesinde, yüklenici tarafından düzenlenen bütün riskler sigortası poliçesinde bazı risk kalemlerine %2’yi aşan muafiyet oranları uygulanmıştır. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 17. maddesi, yüklenicilere iş yerlerinin korunması ve sigortalanması yükümlülüğünü getirmekte; bu kapsamda doğal afetler, hırsızlık ve sabotaj gibi risklere karşı all risk sigorta yaptırma zorunluluğu bulunmaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9. maddesinin üçüncü fıkrası, sigortalanacak kıymetler için %2’lik azami muafiyet oranını belirlemekte ve deprem, sel gibi belirli riskler için %20’ye kadar koasürans uygulanabileceğini ifade etmektedir. Ancak, diğer riskler için koasürans uygulanmamakta ve bu oranlar dahilinde meydana gelen hasarların yüklenici sorumluluğunda olduğu vurgulanmaktadır. İncelemeler, ilgili sigorta poliçesinde yangın, hırsızlık ve diğer doğal afetler için muafiyet oranlarının %10 olarak belirlendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen muafiyet oranının azami %2 olması gerektiği açıktır. Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu azaltmamakla birlikte, karşılaşabileceği riskleri artırmaktadır. Dolayısıyla, sigorta poliçelerindeki muafiyet oranlarının mevzuata uygun olarak düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütün Riskler Sigortası Poliçesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde Belirtilen Oranların Üzerinde Muafiyet Oranlarına Yer Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından yaptırılan yapım işinde yüklenici tarafından yaptırılan inşaat sigortasına ait (bütün riskler/all risk) bazı risk kalemlerine %2’den fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 17’nci maddesinde işin, iş yerinin korunması ve sigortalanması hususu düzenlenmiştir. Söz konusu madde ile yüklenicilere işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı all risk sigorta yaptırma zorunluluğu getirilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında kıymetlerin sigortalanmasında tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2, deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının da azami %20 olacağı, bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı, bu oranlara kadar gerçekleşecek hasarların karşılanmasının ise yüklenicinin sorumluluğunda olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; yapım işlerinin inşaat sigortası (bütün riskler/all risk) poliçelerindeki bazı risk unsurlarına azami %2 muafiyet uygulanmalıdır. Sigorta poliçelerindeki muafiyet oranlarının %2’lik orandan fazla olması yüklenicinin nihai sorumluluğunu kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riski artırması bakımından önem arz etmektedir. Dolayısıyla Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ilgili hükmünde belirtildiği üzere tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı azami %2 olmalıdır.
Yapılan incelemede, idarece ihale edilen bir yapım işine ilişkin all risk sigorta poliçesinde yangın, hırsızlık, üçüncü şahıs mali mesuliyet, diğer doğal afetler, bakım devresi ve diğer hasarlarda muafiyetlerin %10 oranında düzenlendiği görülmüştür.
Sonuç olarak, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükmünde belirtildiği üzere bütün riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olması gerekmektedir.