ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmemiş iş yerlerinin varlığını ortaya koymuştur. İl Belediyesi Kamu İdaresi, mevzuata uygun olarak çevre temizlik vergisi mükellefi olması gereken bazı kişi ve kuruluşlar için mükellefiyet oluşturmadığını göstermektedir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye sınırları içinde iş yerlerinin açılmasının iş yeri açma izni harcına tabi olduğunu ve çevre temizlik vergisinin bu alanlarda bulunan binalar için geçerli olduğunu belirtmektedir.

Giresun Defterdarlığı’ndan alınan verilere göre, Kamu İdaresi’nin yetki alanında 8.020 vergi mükellefi bulunmakta, ancak yalnızca 4.755 çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmiştir. Bu durum, 3.265 iş yerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin henüz oluşturulmadığını göstermektedir. Kamu İdaresi, bu durumu düzeltmek amacıyla bir komisyon kurarak çalışmalara başlamış, mükellefiyet tesis edilmeyen iş yerlerine tebligatlar göndermeye başlamıştır.

Kamu İdaresi, çevre temizlik vergisi gelirlerindeki kayıpların önlenmesi için aktif iş yerlerine mükellefiyet tesis edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu süreçte diğer kamu kurumlarıyla iş birliği yapılması ve yoklama ile takip mekanizmasının oluşturulması önem arz etmektedir.

BULGU: Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmeyen İş Yerlerinin Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından mevzuata göre çevre temizlik vergisi mükellefi olması gereken bazı kişi ve kurumlara mükellefiyet tesis edilmediği görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde, belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir iş yerinin açılmasının iş yeri açma izni harcına tabi olduğu, “Çevre Temizlik Vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde ise belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu ve iş yerleri ve diğer şekilde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin belirtilen tarifeye göre alınacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, Giresun Defterdarlığından alınan veriye göre, Kamu İdaresinin yetki ve görev sınırları içinde 8.020 adet vergi mükellefi olduğu, İdareden alınan verilere göre ise İdarenin yetki ve görev sınırları içinde 4.755 adet çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edildiği dolayısıyla çevre temizlik vergisi mükellefi olması gereken iş yerlerinden 3.265 tanesi için çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin komisyon kurularak çalışma başlatıldığı, çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmeyen iş yerlerine tebligat gönderilmeye başlanıldığı, yıl içerisinde tüm iş yerleri ile ilgili inceleme yapılarak çalışmanın tamamlanacağı ve sonraki dönemlerde gerekli hasssasiyetin gösterilerek çalışmalara devam edileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından çevre temizlik vergisi gelirlerindeki kaybın önlenmesi amacıyla aktif iş yerlerine çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmesi, bu çalışmalar için diğer kamu kurumlarıyla iş birliği yapılması, ayrıca yoklama ve takip mekanizmasının oluşturulması gerekmektedir.